Ουκρανία: Πώς οι φασίστες κυριάρχησαν στο δρόμο

Κείμενο της ουκρανικής μαρξιστικής οργάνωσης «Ενάντια στο ρεύμα» από τον Δεκέμβριο του 2013 με εκτιμήσεις της κατάστασης στη χώρα και χαρτογράφηση των πολιτικών δυνάμεων της αντιπολίτευσης - Από την ιστοσελίδα του ΕΕΚ

Τις τελευταίες εβδομάδες η Oυκρανία βρίσκεται σε αναβρασμό. Στην πρωτεύουσα Kίεβο γίνονται συνεχώς διαδηλώσεις και την κύρια έκταση της χώρας κατέχει όγκος κατασκηνωμένων διαδηλωτών που ονομάζεται «Μαϊντάν» («πλατεία» στα ουκρανικά). 

Θα προσπαθήσουμε να δώσουμε μια ανάλυση των γεγονότων. Η κρίση στην Ουκρανία προέκυψε ως συνδυασμός εσωτερικών και διεθνών προβλημάτων. Ξεκινάμε με τα διεθνή: Πρώτα από όλα η Ουκρανία αντιμετωπίζει πρόβλημα επιλογών εξωτερικής πολιτικής. Ήδη από καιρό βρίσκεται στο πεδίο της  διαμάχης για την επιρροή! Κύριοι αντίπαλοι σε αυτόν τον αγώνα αποτελούν ο ευρωπαϊκός ανταγωνισμός, πίσω από τον οποίο κρύβονται οι ΗΠΑ, και η Ρωσία. Και η Ρωσία και η Ευρωπαϊκή Ένωση προσπαθούν να οικοδομήσουν τις δικές τους ιμπεριαλιστικές ενώσεις για να κερδίσουν περισσότερες μάχες στο επίπεδο των διεθνών αγορών. Κάθε πλευρά προσκαλεί την Ουκρανία να ενωθεί μαζί της.

Μετά την «πορτοκαλί επανάσταση» την Ουκρανία κυβέρνησε ο φιλοαμερικανός πρόεδρος Βίκτωρ Γιουστσιένκο, κι ενώ η χώρα δεν καλέστηκε άμεσα στην ΕΕ, φαινόταν ότι θα μπει γρήγορα στο ΝΑΤΟ. Η πλειοψηφία των κατοίκων και μέρος της αστικής ελίτ ανταποκρίνονται αρνητικά στο ΝΑΤΟ. Οι μνήμες από τον «ψυχρό πόλεμο» όπου το ΝΑΤΟ, υπό την ηγεσία των ΗΠΑ υπήρξε εχθρός της ΕΣΣΔ είναι νωπές, ενώ  είναι  ολοφάνερο κι αποδεδειγμένο ότι το ΝΑΤΟ αποτελεί μια επιθετική στρατιωτική-πολιτική συμμαχία.

Γι” αυτό η κυβέρνηση του προέδρου Γιανουκόβιτς άλλαξε την γραμμή της εξωτερικής πολιτικής και απέρριψε την «ευρω-ατλαντική ολοκλήρωση /ενσωμάτωση». Το ερώτημα για την ένταξη της χώρας στο ΝΑΤΟ έχει αποσυρθεί από την ημερήσια διάταξη. Ωστόσο η νέα κυβέρνηση δεν έχει απαντήσει αρνητικά στην «ευρωπαϊκή ολοκλήρωση». Η προσέγγιση στην ΕΕ ήταν ξεκάθαρος στρατηγικός στόχος της νέας κυβέρνησης. 

Ταυτόχρονα η κυβέρνηση Γιανουκόβιτς βελτίωνε τις σχέσεις της με την Ρωσία. Πολλοί το αντιλήφτηκαν ως σημάδι μετατόπισης του κέντρου βάρους της εξωτερικής πολιτικής προς τα ανατολικά αλλά αντικειμενικά η κυβέρνηση Γιανουκόβιτς έπαιξε το ρόλο μιας πολιτικής εξισορρόπησης των δυο ιμπεριαλιστικών κέντρων.

Η εξισορρόπηση αυτή έληξε το καλοκαίρι του 2013. Τότε ο Γιανουκόβιτς διακήρυξε ότι δεν έχει άλλη εναλλακτική λύση από την ένταξη της χώρας στις ευρωπαϊκές δομές. Όλα τα μεγάλα ΜΜΕ της χώρας ξεκίνησαν μια θυελλώδη καμπάνια υπέρ της ευρωπαϊκής επιλογής της Ουκρανίας. Καμία εξήγηση δεν δόθηκε από την κυβέρνηση γιατί σταμάτησε την πολιτική ισορροπίας, ούτε τότε ούτε τώρα! Η κυβερνώσα κάστα των Ουκρανών καπιταλιστών δεν θεωρούσε αναγκαία την υποστήριξη της κοινής γνώμης. Σύντομα το πλήρωσε αυτό.

Την ύστατη στιγμή, όταν είχαν μείνει λίγες μέρες για την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων και την υπογραφή της συμφωνίας, η κυβέρνηση αρνήθηκε να υπογράψει το ήδη αποφασισμένο έγγραφο. Aπό όσα ξέρουμε, μεγάλοι Ουκρανοί βιομήχανοι ήταν αρκετά δυσαρεστημένοι με τους όρους συνεργασίας και η αποτελεσματική τους διαμαρτυρία ανάγκασε την κυβέρνηση να σταματήσει την διαδικασία. Επίσημα η κυβέρνηση δήλωσε ότι η ένταξη στην ΕΕ εξακολουθεί να αποτελεί στρατηγικό στόχο της εξωτερικής της πολιτικής απλά πάγωσε τις διαπραγματεύσεις για να διαπραγματευτεί με την ΕΕ ευνοϊκότερους όρους. Αυτά πυροδότησαν την κρίση…

Το σύμφωνο για τη συνεργασία με την ΕΕ κανένας από τους Ουκρανούς αναλυτές δεν το μελέτησε στα σοβαρά. Αν όμως αναλογιστούμε ό,τι έχει δημοσιοποιηθεί στα ΜΜΕ από την αρχή της πολιτικής κρίσης, [είναι σαφές ότι]  η ΕΕ είχε επιλέξει την καλύτερη οικονομική θέση που έπρεπε να πάρει στο εσωτερικό της οικονομίας της χώρας και είχε αποφασίσει την καταστροφή μιας σειράς οικονομικών κλάδων. 

Έτσι, οι ευρωπαίοι ιμπεριαλιστές δυσαρεστηθήκαν που η κατάσταση ξέφυγε από τα χέρια τους. Η ΕΕ έχει ξεκινήσει την πίεση στην Ουκρανία για να υπογράψει το σύμφωνο συνεργασίας όπως ήταν εξ αρχής, καθώς απορρίπτει τις όποιες αλλαγές στο κείμενο. Για κάθε ενδεχόμενο οι Ουκρανοί διπλωμάτες δεν έχουν ακόμα προχωρήσει σε παραχωρήσεις. Στις 15 Δεκέμβρη, όταν γραφόταν αυτό το άρθρο, ο Ευρωπαίος Επίτροπος Στεφάν Φίλε δήλωσε ότι δεν πρόκειται να διαπραγματευτούν με την Ουκρανία για αλλαγές επί του κειμένου.

Σημαντικό εργαλείο πίεσης της ΕΕ προς την κυβέρνηση Γιανουκόβιτς υπήρξε η πολιτική κρίση που είχε αρχίσει να φουντώνει στην χώρα. Η ΕΕ και οι ΗΠΑ υποστηρίζουν ενεργά την αντιπολίτευση. Εκπρόσωποι της Ευρώπης και των ΗΠΑ προσέρχονται ανοιχτά στην «Μαϊντάν» δείχνοντας την υποστήριξή τους στους διαδηλωτές. Όσο το έδαφος χάνεται κάτω από τα πόδια του Γιανουκόβιτς, έχουν άνεση για πιο αδιάλλακτη στάση στις διαπραγματεύσεις. Αυτοί που συμμετέχουν στις διαμαρτυρίες μετατρέπονται ασυνείδητα σε όργανα των ιμπεριαλιστικών συμφερόντων της δυτικής αστικής τάξης. Αλλά θα ήταν βλακώδες να πιστέψουμε ότι οι ιμπεριαλιστές έβγαλαν τον κόσμο στους δρόμους : οι διαδηλωτές του «Μαϊντάν» έχουν τους δικούς τους λόγους να κινητοποιηθούν.

Είναι αρκετά καλά γνωστό ότι η Ουκρανία έχει αρκετές εσωτερικές διαφορές. Στα δυτικά και το κέντρο της χώρας το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού είναι Ουκρανοί, και κατά κύριο λόγο χρησιμοποιείται η ουκρανική γλώσσα. Ανατολικά και νότια το ποσοστό του εθνοτικά ουκρανικού πληθυσμού μειώνεται, κατοικούν πολλοί Ρώσοι ενώ η ρωσική γλώσσα υπερισχύει της ουκρανικής. 

Τέλος, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η περιοχή κοντά στα Καρπάθια, η ιστορική περιοχή της Γαλικίας. Στην σύσταση της σημερινής Ουκρανίας, μετά τον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο, οι κολοσσιαίες διαφορές μεταξύ αυτών τον περιοχών, ακόμα δεν έχουν εξομαλυνθεί.

Η διαφορά ιστορικών μονοπατιών, οι ιδιαιτερότητες σε κουλτούρα και γλώσσα, προκαθορίζουν την έλλειψη ενιαίων αστικών ιδεολογιών για όλη τη χώρα, που θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν τα κόμματα ώστε να κινητοποιήσουν τις εργαζόμενες μάζες σε υποστήριξη του κεφαλαίου. Τέλος, η ιδεολογική όξυνση στην Ουκρανία σε τοπικό επίπεδο, καθορίστηκε το 2004, μετά την «πορτοκαλί επανάσταση». Από εκείνη την φάση, στα δυτικά και το κέντρο, η κινητικότητα των μαζών, μαζί με τους καπιταλιστές, τείνει προς το σύνθημα για προσέγγιση προς την Ευρωπαϊκή Ένωση και αποκοπή από την Ρωσία, ενώ στο νότο και τα ανατολικά τείνουν προς την Ρωσία και την απομάκρυνση από την Δύση.

Καθοριστικά, από το καλοκαίρι του 2013 η πορεία προς την ΕΕ οδηγείται προς σταθεροποίηση. Εναλλακτικά σημεία προς συζήτηση δεν βγαίνουν στην δημοσιότητα. Ο Γιανουκόβιτς προσωπικά πίεζε τους βουλευτές του κυβερνώντος κόμματος να ψηφίσουν τα αναγκαία έγγραφα για την προώθηση των διαπραγματεύσεων με την ΕΕ. 

Όταν ο βουλευτής του Ανώτατου Συμβουλίου της χώρας Ιγκορ Μαρκοβ υποστήριξε δημόσια την προσχώρηση στην Τελωνειακή Ένωση, του αφαιρέθηκε η βουλευτική  ιδιότητα και συνελήφθη. Ο Μαρκοβ ήταν εκλεγμένος στην Οδησσό. Η σύλληψή του έφερε το χάος στην πόλη: λίγες μόνο ώρες μετά την σύλληψή του, 500 περίπου διαμαρτυρόμενοι επιτέθηκαν στην τοπική αστυνομική διεύθυνση απαιτώντας την αποφυλάκισή του. Για την καταστολή της διαμαρτυρίας χρειάστηκε να επιστρατευτούν ειδικές δυνάμεις τριών περιοχών. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα ο Γιανουκόβιτς να χάσει μέρος των υποστηρικτών του, που τον ψήφισαν το 2010 προσδοκώντας μια βελτίωση των σχέσεων με την Ρωσία.

Το χάραγμα μιας πορείας για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, έκανε τον Γιανουκόβιτς και το κόμμα του να χάσουν τους παραδοσιακούς τους υποστηρικτές, χωρίς κέρδος από τις ευρωφιλικές αυταπάτες στα βορειοδυτικά. Σ” αυτές τις περιοχές η παρούσα κυβέρνηση δεν κατάφερε ποτέ να αποκτήσει υποστήριξη. Χάρη στην προσπάθεια για ευρωπαϊκή προοπτική υπήρχε έντονη ελπίδα για να αποκτηθεί υποστήριξη, αλλά ανεπιτυχώς. Επίσης, το πάγωμα των διαπραγματεύσεων δημιούργησε στα δυτικά της χώρας ένα κλίμα δυσαρέσκειας.

Δυσαρεστημένη πλέον με το καθεστώς Γιανουκόβιτς είναι όλη η χώρα. Η κυβερνώσα ομάδα εφήρμοσε τέτοια αντιλαϊκή εσωτερική πολιτική που έφερε τους πάντες εναντίον της. Αλλά οι γεωγραφικές διαφορές της χώρας είχαν προκαθορίσει μια διαφορετικού είδους σχέση ανάμεσα στις μάζες των εργαζομένων και το καθεστώς. Στο κέντρο και τα δυτικά ποτέ δεν το δέχτηκαν, ακριβώς όπως και τον Γιουστσιένκο δεν τον δέχτηκαν ποτέ η ανατολή και ο νότος. 

Με άλλα λόγια η παρούσα κυβέρνηση φάνηκε σαν μια ιδεολογική σταθερά στα μάτια των ψηφοφόρων, γι” αυτό και η απογοήτευση προκλήθηκε από τις αυταπάτες όλων σχετικά με την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, και έφερε την γενική κατακραυγή.

Έτσι, το επονομαζόμενο φιλοευρωπαϊκό κίνημα του «Μαϊντάν» ξεκίνησε στο Κίεβο το βράδυ 21 προς 22 Νοέμβρη, ως μια μικρή αυθόρμητη διαμαρτυρία. Στην Ουκρανία πάρα πολλοί τρέφουν αστικές αυταπάτες σχετικά με τη Δυτική Ευρώπη και νομίζουν ότι εκεί είναι παράδεισος ή υπάρχουν οι ιδανικότεροι όροι ζωής. Ταυτόχρονα η αστική πολιτική προσανατολίστηκε στο να καθοδηγήσει το κίνημα. Ωστόσο το Κίεβο προσπάθησε να αποστασιοποιηθεί από όλα αυτά. Ως αποτέλεσμα σχηματίστηκαν δύο «μαϊντάν» σε δύο γειτονικές πλατείες· μια ανεξάρτητη συγκέντρωση στην Πλατεία Ανεξαρτησίας και μια κομματική στην Πλατεία Ευρώπης!

Τώρα θα εξετάσουμε τη σύσταση των πολιτικών δυνάμεων της αντιπολίτευσης. Έχουμε τρία κόμματα, επονομαζόμενα «πορτοκαλί»: το Μπατίφστσινα (πατρίδα), που συνεχίζει να επιβιώνει παρά τη σύλληψη της Γιούλια Τιμοσένκο, το νέο κόμμα «Ουντάρ» (χτύπημα), με επικεφαλής τον φιλοαμερικανό μποξέρ Βιτάλι Κλίτσσκο και το κόμμα «Σβομπόντα» (ελευθερία). Το τελευταίο υποστηρίζει την ιδεολογία του «ολοκληρωτικού εθνικισμού» – ουκρανικής εκδοχής του φασισμού, και διακινεί ρατσιστικές ιδέες! Μέχρι το 2002 ονομαζόταν Σοσιαλεθνικιστικό Κόμμα Ουκρανίας με σαφή αναφορά και θαυμασμό στον Χίτλερ και τις ιδέες του, γι’ αυτό πιο σαφές είναι να ορίζονται ως ναζί. Αυτό το κόμμα χαρακτηρίζεται από παθολογική ρωσοφοβία γι’ αυτό η τελείως ανεξάρτητη από τους Ρώσους κυβέρνηση Γιανουκόβιτς τους φαίνεται ως απλή εκπροσώπηση των Ρώσων κατακτητών.

Το «Σβομπόντα» τα τελευταία χρόνια καυχιόταν για τα πογκρόμ που οργάνωνε κατά διαφορετικών και αριστερών ακτιβιστών. Αρκεί να πούμε ότι το 2013 διέλυσε παρουσίαση συλλογής έργων του Τρότσκι για την Ουκρανία, την πρώτη στην ουκρανική γλώσσα. Μέχρι σήμερα έχει διαλύσει τις δύο από τις τέσσερις παρουσιάσεις.

Η άνοδος του «Σβομπόντα» είναι γεγονός των τελευταίων 6 ετών, μέχρι πρότινος ήταν ένα περιθωριακό κόμμα, που είχε απλώς μια μικρή υποστήριξη στη Γαλικία, και σήμερα έχει περισσότερους βουλευτές από το Κ.Κ. Ουκρανίας. Αυτή η σημαντική επιτυχία έχει σχέση με την απογοήτευση της μεγάλης μάζας από τα φιλελεύθερα εθνικιστικά κόμματα. Κατά την περίοδο της διακυβέρνησης Γιουστσένκο, οι φιλελεύθεροι εθνικιστές είχαν παρουσιάσει πειστικότατα την αναποτελεσματικότητά τους! 

Αλλά μέσα σ’ αυτήν την αναμπουμπούλα, οι υποστηρικτές των πορτοκαλί κομμάτων αντί να χάσουν την πίστη τους στον εθνικισμό, βρήκαν διέξοδο σε πιο ριζοσπαστικές εθνικιστικές δυνάμεις. Οι φιλελεύθεροι εθνικιστές του κόμματος «Πατρίδα» και του κόμματος «Χτύπημα» στάθηκαν αδύναμοι να κινητοποιήσουν τον κόσμο να διεκδικήσει την εξουσία και γι’ αυτό τώρα χρειάζεται «βοήθεια» από τους φασίστες του «Σβομπόντα». Το αποτέλεσμα αυτής της κοντόφθαλμης, μυωπικής πολιτικής ήταν να δυναμώσει μια γενική πολιτική συμπάθεια στην άκρα Δεξιά.

Το αχρωμάτιστο και ακομμάτιστο φιλο-ΕΕ κίνημα «Μαϊντάν» έχει δημιουργήσει την αρκετά λανθασμένη εντύπωση σε πολλούς ότι ο κόσμος αρχίζει να ξεφεύγει από την επιρροή της μπουρζουαζίας, αλλά τα πράγματα δεν είναι ακριβώς έτσι! Δεν ήταν λίγες οι πορτοκαλί αντιπολιτευόμενες δυνάμεις που αποφάσισαν να εκμεταλλευτούν αυτήν την ανεξαρτησία εν τη γενέσει της και για λίγες μέρες, για τη διάλυση του Μαϊντάν, μάζεψαν τον κόσμο τους από την πλατεία Ευρώπης στην πλατεία Ανεξαρτησίας. Τυπικά ανήκαν στο ακομμάτιστο κομμάτι, αλλά πρακτικά είχαν προσελκύει από την επιρροή τους, επειδή είχαν καλή οργάνωση ενώ το ακομμάτιστο δεν είχε.

Το κίνημα Μαϊνταν δήλωσε ότι θα σταθεί μέχρι τη σύνοδο κορυφής του Βίλνιους της ΕΕ. Δεν είχε ένα καθορισμένο πλάνο, και φαινόταν ότι θα διαλυθεί σύντομα ειρηνικά. Αλλά τότε η κατάσταση πήρε μια απρόσμενη τροπή: το βράδυ στις 29 προς 30 Νοέμβρη ειδικές δυνάμεις της αστυνομίας προσπάθησαν να διαλύσουν τους παρευρισκόμενους στην πλατεία.

Δεν ήταν ακόμα σαφές αν αυτά ήταν προβοκάτσιες από πλευρές της αντιπολίτευσης. Κατά μια εκδοχή οι ηγέτες του Μαϊντάν ξεκίνησαν μια ειδική παραπληροφόρηση από άκρη ως άκρη της πόλης. Πάντως ό,τι κι αν ήταν, υπό το παρόν καθεστώς οι λαϊκές διαμαρτυρίες αντιμετωπίζονται με βία! Έτσι δύσκολα θα μπορούσε να ήταν προβοκάτσια… η δράση των ειδικών δυνάμεων της αστυνομίας το χάραμα 29 προς 30 Νοέμβρη, ταιριάζει απόλυτα με το στυλ της παρούσας κυβέρνησης.

Κατά τη διάλυση του ευρωκινήματος Μαϊντάν κανένας δεν σκοτώθηκε, αλλά σημειώθηκαν μαζικοί ξυλοδαρμοί φοιτητών που προκάλεσαν λαϊκή οργή στα Δυτικά και το Κέντρο της χώρας. Η Ανατολή και ο Νότος που δεν έχουν και πολλές προσδοκίες από την Ευρώπη, έμειναν ασυγκίνητοι. Στο Κίεβο ξεκίνησε δεύτερο Μαϊντάν με περισσότερο κόσμο από το πρώτο. Την 1η Δεκεμβρίου οι διαμαρτυρίες κατά του καθεστώτος Γιανουκόβιτς συγκέντρωσαν μερικές εκατοντάδες χιλιάδες κατοίκους του Κιέβου. Μεγάλες διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν στα δυτικά της χώρας· από εκεί κατευθύνθηκε η «εκστρατεία» για το Κίεβο!

Στο Κίεβο και τη Δυτική Ουκρανία, όπως μπορούμε να κρίνουμε, η διάθεση αλλάζει. Το μεγαλύτερο μέρος των Γαλικιανών είχε συμπάθεια προς τους ναζί, ενώ οι κάτοικοι του Κιέβου βγήκαν στους δρόμους με δημοκρατικές διαθέσεις και ήθος. Αρκέστηκαν στη διαφθορά και την αυθαιρεσία των υπαλλήλων. Προσπάθειες για φασιστικές διαδηλώσεις παρατηρήθηκαν και στο Λβοβ. 

Η σύνθεση των διαδηλωτών στο Κίεβο απαρτιζόταν από διανοούμενους, μικροαστούς, εργαζομένους και σπουδάζουσα νεολαία, ενώ οι Γαλικιανοί αποτελούνταν από μια μάζα μισοπρολετάριων  γεωργών, αλλά μεγάλος αριθμός εργατών δεν έχει παρατηρηθεί. Έτσι μ’ αυτήν την σύσταση το νέο Μαϊντάν είναι κυρίως μικροαστικού χαρακτήρα, και έχει στόχους όχι μόνο προς την ΕΕ αλλά και την ανατροπή της παρούσας κυβέρνησης, και η ιδεολογία τους ποικίλει: μεγάλο μέρος είναι δημοκρατικών ιδεών και άλλο φασιστικών.

Το βράδυ της 1ης Δεκέμβρη, στον απόηχο των διαμαρτυριών, μαχητικές δυνάμεις της άκρας δεξιάς, προσπάθησαν να εισβάλουν στην Προεδρία της Ουκρανίας. Η επίθεση απέτυχε κι οι ηγέτες του Μαϊντάν δημόσια αποκήρυξαν τους συμμετέχοντες, ωστόσο τις τελευταίες μέρες το κόμμα Σβομπόντα εμφανίζει έντονη δραστηριότητα για την απελευθέρωση των κρατουμένων της επίθεσης. Αυτή η δραστηριότητα καθιστά τους φασίστες ηγεσία της κινητοποίησης.

Οι μανούβρες τακτικής του κόμματος Σβομπόντα, που δεν έχει αναλάβει ακόμα την ευθύνη για το μακελειό της 1ης Δεκέμβρη, έχει προκαλέσει δυσαρέσκεια μεταξύ των πιο ακραίων ομάδων. Στο Μαϊντάν έχουν εμφανιστεί εξτρεμιστές με την επωνυμία «Δεξιός Τομέας», που κατηγορούν τον ηγέτη του Σβομπόντα για «οπορτουνισμό» και «εθνική προδοσία» , και δηλώνουν ότι η Προεδρεία της Ουκρανίας έπρεπε να καταληφθεί πάση θυσία! Ωστόσο αυτές παραμένουν διαφορές τακτικής παρά ιδεολογικές.

Από τις πρώτες κιόλας μέρες του δεύτερου Μαϊντάν φαινόταν να υπάρχει η απειλή οι ναζιστές να πάρουν τον πλήρη έλεγχο του κινήματος. Ένοπλοι από το Σβομπόντα και άλλες ακροδεξιές ομάδες προσπαθούν να περιφρουρήσουν το Μαϊντάν εκδιώκοντας αριστερούς ακτιβιστές που προσπαθούν να επηρεάσουν τη μάζα των διαδηλωτών. Πρώτο θύμα τους ήταν η τροτσκιστική οργάνωση «Αριστερή Αντιπολίτευση», τους οποίους πέταξαν με τις κλωτσιές έξω από το Μαϊντάν. Στις 4 Δεκέμβρη στην οδό Κρεστσάτκι, δημιούργησαν επεισόδιο επιτιθέμενοι στους ακτιβιστές συνδικαλιστές, αδελφούς Λεβίν που μοίραζαν ανακοίνωση κοινωνικού περιεχομένου.

Στο Μαϊντάν, οι ναζί πιέζουν ακόμα και τους φιλελεύθερους εθνικιστές συμμάχους τους. Πλέον, με βάση την υπεροχή της δύναμής τους κατάφεραν και κέρδισαν την ηγεμονία. Τώρα η χορωδία του Μαϊντάν επαναλαμβάνει τον ύμνο των ναζί «Δόξα στην Ουκρανία, στους Ήρωες Δόξα». Βέβαια ακόμα μπορούν και οι εκπρόσωποι άλλων κατευθύνσεων να παραστούν στο Μαϊντάν, εκτός από την αριστερά· ακόμα μπορούν!

Συμβολική δράση που επισφράγισε τη νίκη των φασιστών μέσα στο κίνημα ήταν η βάρβαρη καταστροφή μνημείου του Λένιν, στην πλατεία Μπεσσαραμπάσκαγια, πράγμα που είχαν ήδη προσπαθήσει μέλη των οργανώσεων «Σβομπόντα» και «Δεξιός Τομέας» ήδη από το βράδυ της 1ης Δεκεμβρίου, αλλά τότε απέτυχαν. Την εβδομάδα που μεσολάβησε έκαναν πολλές επιθέσεις στο μνημείο, αλλά στις 8 του μήνα εφάρμοσαν μια επιχείρηση μεγάλης κλίμακας: οδήγησαν στο μνημείο μεγάλο όγκο δυνάμεων ώστε να απομακρύνουν την ομάδα που το φύλαγε, το απομάκρυναν από το βάθρο και το πελέκησαν με σφυριά ώστε να μην μπορεί να αποκατασταθεί.

Η καταστροφή του μνημείου ήταν μια τακτική νίκη αλλά και στρατηγική ήττα. Η καταστροφή έχει προκαλέσει σύγχυση στους δημοκρατικούς κύκλους, και η υποστήριξη στο Μαϊντάν, όπως φαίνεται από τον αριθμό των συμμετεχόντων, άρχισε να πέφτει. Αν συγκρίνουμε το σήμερα με την πορτοκαλί επανάσταση, η έκτασή της είναι πιο περιορισμένη, η σύνθεσή της πιο ακραία, και οι μαζικές συγκεντρώσεις πολύ πιο αραιές. Οι κάτοικοι του Κιέβου, σε αντίθεση με το 2004, πήγαιναν στο Μαϊντάν μόνο μετά τις δουλειές τους και στις αργίες· έτσι τώρα οι συγκεντρώσεις τους είχαν τα μεγέθη του 2004 μόνο τα Σαββατοκύριακα!

Οι διοργανωτές περιμένουν περισσότερη υποστήριξη από τη δυτική Ουκρανία, κυρίως από την Γαλικία, στην οποία, μετά την καταστροφή του μνημείου του Λένιν, ο ενθουσιασμός φούντωσε. Σε άλλες περιοχές οι διαμαρτυρίες προσελκύουν εξίσου ή και περισσότερο κόσμο, ενώ στο νότο και τα ανατολικά οι συγκεντρώσεις είναι ολιγάριθμες, παρ’ ότι στην Πορτοκαλί Επανάσταση, εκεί γίνονταν οι πιο μαζικές συγκεντρώσεις. Αυτά δείχνουν ότι η κοινωνική βάση του σημερινού Μαϊντάν είναι περισσότερο τοπικιστικού-περιφερικού χαρακτήρα

Η υποστήριξη στο Μαϊντάν δεν μπορεί να αυξηθεί λόγω της έλλειψης επιτυχίας του. Από την 1η Δεκέμβρη μπήκε σε μια έντονη αντιπαράθεση με την κυβέρνηση, αλλά ο πρόεδρος Γιανουκοβιτς αρνήθηκε οποιαδήποτε παραχώρηση, η πρόταση μομφής του Αζάροβ απέτυχε, με αποτέλεσμα και η αντιπολίτευση να έχει μπλοκαριστεί και η κυβέρνηση να συνεχίζει να λειτουργεί. Έχοντας αποτύχει κοινοβουλευτικά, η αντιπολίτευση προσπαθεί να παρεμποδίσει τις κυβερνητικές δράσεις, καταλαμβάνοντας κτήρια, και εδώ πάλι το Μαϊντάν απέτυχε να βοηθήσει, τα κτήρια ανακαταλήφθηκαν τα ξημερώματα 11ης προς 12 Δεκέμβρη, και οι ειδικές δυνάμεις της αστυνομίας επιτέθηκαν στους διαδηλωτές ενώ δεν είχαμε νεκρούς.

Εδώ υπήρχε ένα πολιτικό αδιέξοδο: οι διαδηλωτές αδυνατούσαν να ρίξουν την κυβέρνηση, και η κυβέρνηση αδυνατούσε να διαλύσει τους διαδηλωτές. Ο Γιανουκόβιτς επιχείρησε να διαπραγματευτεί με την αντιπολίτευση με τη μέθοδο της «στρογγυλής τραπέζης», αλλά κάτι τέτοιο στάθηκε αδύνατο, η αντιπολίτευση επιμένει σε άνευ όρων πραγματοποίηση των αιτημάτων της. Η αντιπαράθεση συνεχίζεται.

Στα δυτικά, κυρίως στη Γαλικία, η κυβέρνηση  έχει χάσει τον έλεγχο, αλλά στις περισσότερες περιοχές της χώρας αισθάνεται δυνατή. Η ακροδεξιά τάση του Μαϊντάν φοβάται την Ανατολή και το Νότο, όπου εκεί διατηρεί παθητική και απαισιόδοξη στάση. Η κυβέρνηση δεν χαίρει υποστήριξης ενώ αρκετοί θεωρούν τη στάση της αυτοκτονική, λόγω της αποδοχής ναζιστών σε θέσεις κρατικής εξουσίας.

Η κατάσταση δεν μπορεί να θεωρηθεί ανεξάρτητα από την ταξική πάλη. Οι αριστερές δυνάμεις που καταλαβαίνουν την ανάγκη αγώνα εξίσου ενάντια στην κυβέρνηση και τους φασίστες, δεν χαίρουν επιρροής στην κοινωνία. Οι σταλινικοί στο μεγαλύτερό τους μέρος έχουν αποσυρθεί από τις διαμάχες είτε υποστηρίζουν την ένταξη στην Τελωνειακή Ένωση. Έτσι έχουν ταυτιστεί με το Μαϊντάν με τη διαφορά ότι οι τελευταίοι συνεισφέρουν στα συμφέροντα του δυτικού ιμπεριαλισμού ενώ οι σταλινικοί δουλεύουν για τους Ρώσους.

Το πιο ενδιαφέρον είναι ότι η Ρωσία δεν χρειάζεται μια τέτοια στάση. Η Ρωσία τηρεί στάση ουδετερότητας στα εσωτερικά της Ουκρανίας, και καταδικάζει την ανάμειξη της ΕΕ στην πολιτική κρίση, συνεχίζει παράλληλα τις διαπραγματεύσεις για συνεργασία με την κυβέρνηση Γιανουκόβιτς, αλλά δεν πρόκειται να κάνει παραχωρήσεις σε ζωτικής σημασίας ζητήματα σχετικά με την Ουκρανία. 

Η παράλογα υψηλή τιμή του φυσικού αερίου παραμένει αμετάβλητη. [Σ.σ.: ο Πούτιν τελικά  πρόσφερε μείωση κατά 30% της τιμής του αερίου και 15 δισ. ευρώ "δανειακή βοήθεια"]

Εντωμεταξύ αυτόν τον καιρό η κυβέρνηση πάσχει από διεθνή απομόνωση. Μέχρι σήμερα είναι απελπισμένη για δανειακές πιστώσεις, που κανείς δεν διατίθεται να παραχωρήσει. Οι ΕΕ, ΗΠΑ, ΔΝΤ, Παγκόσμια Τράπεζα, δεν θέλουν ούτε να συζητήσουν κάτι τέτοιο! Η Κίνα μέχρι την οποία ταξίδεψε ο Γιανουκόβιτς εν μέσω της κρίσης, ούτε αυτή προσφέρει τέτοιες ελπίδες… Προσέφερε στον Γιανουκοβιτς μόλις 3 δισ. δολάρια, ενώ η χώρα χρειάζεται τουλάχιστον 10!

Η απεγνωσμένη ανάγκη της Ουκρανίας για ξένο δανεισμό δημιούργησε ένα δεύτερο κύμα οικονομικής κρίσης, η οποία ξεκίνησε το καλοκαίρι του 2012, αλλά ήταν πιο απαλή από την πρώτη, ωστόσο η κυβέρνηση πάλι απέτυχε στο οικονομικό πλάνο του προϋπολογισμού για το 2013. Από το φθινόπωρο του 2013 ξεκίνησαν καθυστερήσεις στις πληρωμές μισθών, συντάξεων, επιδομάτων, κοινωνικών παροχών κ.ά. Μεγάλο τμήμα του προϋπολογισμού δεν έχει ακόμα καλυφθεί. 

Υπό αυτές τις συνθήκες η κυβέρνηση πρέπει είτε να προσφύγει σε δανεισμό είτε να κάνει περικοπές στο μέγεθος των κοινωνικών παροχών, και επειδή ο δανεισμός δεν έρχεται από πουθενά, είναι αναγκαίες οι μειώσεις μισθών, συντάξεων, υποτροφιών και άλλων επιχορηγήσεων, πράγμα που σε καιρό κρίσης είναι αδύνατο για κοινωνικούς λόγους. Έτσι η κυβέρνηση έχει φτάσει σε ένα τέλμα!

Ακόμα κι αν αλλάξει η κυβέρνηση, η νέα αστική κυβέρνηση θα αντιμετωπίσει τα ίδια προβλήματα. Ίσως καταφέρει να δανειστεί από τους δυτικούς, αλλά σε αντάλλαγμα θα πρέπει να υπογράψει συμφωνία συνεργασίας που ουσιαστικά θα σημαίνει την λεηλασία της ντόπιας οικονομίας και το τελικό αποτέλεσμα θα είναι το ίδιο, επιδείνωση της κρίσης! Επίσης, αυτό θα μπορούσε να προκαλέσει διάσπαση στη χώρα: για πολλούς στα ανατολικά της χώρας τόσο η κυβέρνηση, όσο και οι ναζί, είναι το ίδιο απαράδεκτοι. Η νίκη της αντιπολίτευσης πάλι θα προκαλούσε πολιτικό χάος!

Έτσι μπορούμε να προβλέψουμε μια επιδείνωση στην οικονομική κατάσταση της χώρας ανεξάρτητα από την έκβαση του πολιτικού αγώνα. Όσον αφορά το πολιτικό σύστημα, υπάρχουν πολλά μονοπάτια διεξόδου από την κρίση, που δεν αποκλίνουν όμως από την γενική τάση, την τάση για ισχυροποίηση της αντίδρασης! 

Αν η κυβέρνηση Γιανουκόβιτς επιβιώσει, της είναι αναγκαίο να επιδιορθώσει την αντιδημοτικότητα που προκάλεσε η κρατική καταστολή. Μια αποφασιστική λύση θα μπορούσε να την φρενάρει μέχρι τις προεδρικές εκλογές του 2015. Αν νικήσει η αντιπολίτευση, θα έχουμε απλά αντιδραστικοποίηση του καθεστώτος σε βαθμό ημιφασιστικό και οι Ουκρανοί φασίστες θα εξαπολύσουν διώξεις εναντίον όποιου δεν πιστεύει στο σύνθημα «Δόξα στην Ουκρανία – Τιμή στους Ήρωες»!

Όλα αυτά τα σενάρια καθιστούν δύσκολη την ταξική οργάνωση του ουκρανικού προλεταριάτου. Αρκεί να παραθέσουμε ότι η «Σβομπόντα» διεκδικεί εδώ και καιρό νόμο ποινικοποίησης της έκφρασης «της κομμουνιστικής ιδεολογίας, σε όλες της τις εκφάνσεις». Έτσι οι προοπτικές του πολιτικού αγώνα στην χώρα φαίνονται αρκετά δυσοίωνες… Οι εργαζόμενες μάζες για άλλη μια φορά έγιναν εργαλείο στα χέρια της αντίδρασης και εμείς δεν μπορούμε ακόμα να αλλάξουμε αποφασιστικά την κατάσταση.

Πηγή

Βοσνία: «Πεινάμε» σε τρεις γλώσσες

Κοινή πάλη των λαών ενάντια στις ιδιωτικοποιήσεις και τη φτώχεια 

του Γιώργου Μιχαηλίδη

Επιτέλους κάτι κινείται στα Βαλκάνια. Ο ξεσηκωμός των κατοίκων της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης αποτελεί μάλλον το πιο ελπιδοφόρο κίνημα που έχει αναδυθεί στην πρώην «σοσιαλιστική» βαλκανική χερσόνησο τα τελευταία είκοσι χρόνια. H περίπτωση της Βοσνίας διαθέτει ποιοτικά χαρακτηριστικά που δεν συναντήσαμε αλλού. 

Κατ’ αρχάς πρόκειται για έναν ξεσηκωμό που πυροδοτήθηκε από τους ταξικούς αγώνες στην Τούζλα, όταν οι εργάτες πέντε πρώην κρατικών εργοστασίων της περιοχής κλιμάκωσαν τις κινητοποιήσεις τους ενάντια στη μη καταβολή των μισθών τους, την ιδιωτικοποίηση και το κλείσιμο των εργοστασίων κι ο αγώνας τους αγκαλιάστηκε από μεγάλο μέρος της τοπικής κοινωνίας. 

Αυτή η λειτουργία των εργατικών διεκδικήσεων ως πυροκροτητή ενός τέτοιου κοινωνικού ξεσπάσματος είναι κάτι πρωτοφανές για την ευρύτερη περιοχή από τη δεκαετία του 1990 κι έπειτα. 

Δεύτερον -και στην περίπτωση της Βοσνίας ομοίως σημαντικό- ο αντιεθνικιστικός χαρακτήρας που έλαβαν εξαρχής οι κινητοποιήσεις. Εδώ πρέπει να κάνουμε μια ειδική μνεία στο ιστορικό φορτίο της περιοχής. Κατά τον Β΄ ΠΠ η Βοσνία-Ερζεγοβίνη υπήρξε το θέατρο των μεγαλύτερων συγκρούσεων μεταξύ των γιουγκοσλάβων παρτιζάνων και των ντόπιων και ξένων φασιστικών κι εθνικιστικών δυνάμεων από την άλλη. Στα βουνά της Βοσνίας περισσότερο από οπουδήποτε αλλού σφυρηλατήθηκε η ιδέα μιας πολυεθνικής αλλά εθνικά ισότιμης και σοσιαλιστικής Γιουγκοσλαβίας. 

Σ’ αυτήν την περιοχή, ένα εθνικό χωνευτήρι λαών και θρησκειών, υπήρξε αργότερα κατά τη διάρκεια της ομοσπονδιακής Γιουγκοσλαβίας το μεγαλύτερο ποσοστό μεικτών γάμων καθώς και ανθρώπων που δήλωναν εθνικά Γιουγκοσλάβοι υιοθετώντας μια εθνική ταυτότητα που ουσιαστικά σήμαινε μια άρνηση κι υπέρβαση των εθνικών ταυτοτήτων. 

Μάλιστα, κατά την τελευταία απογραφή πριν από τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας, το ποσοστό των εθνικά Γιουγκοσλάβων στα αστικά κέντρα της Βοσνίας (Τούζλα, Σαράγεβο, Μόσταρ κ.α.) έφτανε ή ξεπερνούσε το 15% τη στιγμή που το συνολικό ποσοστό σε γιουγκοσλαβικό επίπεδο κυμαινόταν γύρω στο 5%. Αυτή όμως ήταν κι η περιοχή που δοκιμάστηκε σκληρά κατά τη διαδικασία διαμελισμού της Γιουγκοσλαβίας όταν στα εδάφη της συγκρούστηκαν με λύσσα τρεις εθνικισμοί (σερβικός-κροατικός-βοσνιακός μουσουλμανικός) με την ανάμιξη των διεθνών ιμπεριαλιστικών κέντρων (ΝΑΤΟ-ΕΕ).  Η Βοσνία, λοιπόν, αποτελεί βαρόμετρο και δείκτη για όλη τη γύρω περιοχή. Υπ’ αυτήν την έννοια μας επιτρέπεται να είμαστε αισιόδοξοι.

«Μια εργατική τάξη, ενιαία πάλη» 

Το εργοστάσιο Σοντάσο στην Τούζλα µέχρι το 1991 παρήγαγε το 80% του αλατιού της Γιουγκοσλαβίας. Το 1999 η παραγωγή του είχε πέσει στο ένα δέκατο, όµως ακόµα απασχολούσε 2.500 εργάτες. Το 2002 ιδιωτικοποιήθηκε και το 2013 είχαν αποµείνει µόλις 422 εργάτες κι αυτοί απλήρωτοι. Το κτήριο της τοπικής κυβέρνησης της Τούζλα που παραδόθηκε στις φλόγες την προηγούµενη εβδοµάδα έφερε ακόµα την επιγραφή της Σοντάσο, καθώς κάποτε στέγαζε τα κεντρικά γραφεία του κρατικού εργοστασίου. Πολύ εύστοχα ένας βόσνιος µπλόγκερ σχολίασε ότι, αν θέλουµε να καταλάβουµε την οργή των διαδηλωτών της Τούζλα, πρέπει να αναρωτηθούµε τι αισθήµατα τους προκαλούσε η θέα ενός κτηρίου του οποίου η λειτουργία κάποτε έδινε ζωή σ’ ένα σηµαντικό κοµµάτι εργαζοµένων και τώρα στεγάζει µια γραφειοκρατία που ζει από αυτούς.

Αυτό είναι το φόντο των πρόσφατων εξελίξεων στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη: Μια διαλυµένη απ’ τις ιδιωτικοποιήσεις και την επέλαση του ξένου κεφαλαίου οικονοµία και ένα διαιρεµένο κράτος που κυβερνάται από εθνικά χρωµατισµένες πολιτικές γραφειοκρατίες και την επιστασία µιας υπερεθνικής ιµπεριαλιστικής γραφειοκρατικής ελίτ. 

Η εδώ και καιρό υποβόσκουσα κοινωνική οργή εκφράστηκε µαζικά την προηγούµενη εβδοµάδα, όταν αρχικά στην Τούζλα και σύντοµα σε πάνω από τριάντα πόλεις της Βοσνίας εργαζόµενοι, άνεργοι και άλλα κοινωνικά στρώµατα ξέσπασαν βίαια εναντίον όλων των συµβόλων της εξουσίας. Περισσότερα από 15 κυβερνητικά κτήρια λεηλατήθηκαν, αυτοκίνητα πολιτικών αναποδογυρίστηκαν και πετάχτηκαν σε κοίτες ποταµών, τα γραφεία των κοµµάτων εξουσίας και των εθνικιστικών κοµµάτων καταστράφηκαν και οι δυνάµεις καταστολής αντιµετωπίστηκαν µε ανάλογη βία µε αυτή που και οι ίδιες χρησιµοποίησαν εναντίον των διαδηλωτών. 

Το κράτος προσπάθησε να απαντήσει εκφοβιστικά µε εκατοντάδες συλλήψεις, εισβολές σε σπίτια και χαρακτηρισµό των διαδηλωτών ως «χούλιγκανς», όµως η προσπάθεια τροµοκράτησης δεν πτόησε τους διαδηλωτές. Επίσης, για πρώτη φορά µετά το διαµελισµό της Γιουγκοσλαβίας οργανώθηκαν πορείες αλληλεγγύης στις πρωτεύουσες των γειτονικών κρατών µε συνθήµατα όπως το «Μία εργατική τάξη, ενιαία πάλη» (Κροατία) και αντι-ΕΕ τόνο (Σερβία). Αν και οι διαδηλωτές σε Βελιγράδι, Ζάγκρεµπ και Σκόπια ήταν µόλις µερικές εκατοντάδες, ο συµβολισµός ήταν πολύ ισχυρός. Πολύ ορθά όπως σχολίασε ο σλοβένος διανοούµενος Σλαβόι Ζίζεκ, αυτή τη φορά οι διαδηλωτές µπόρεσαν να καταλάβουν τα εθνικά ψέµατα των ηγετών τους.

Αυτή η προοπτική της αλληλεπίδρασης των λαών της πρώην Γιουγκοσλαβίας σε φιλοεργατικό, αντιεθνικιστικό πλαίσιο πρέπει να τάραξε τις ντόπιες και ξένες ελίτ. Είναι εκπληκτικό να παρακολουθήσει κανείς πώς οι δηλώσεις κορυφαίων πολιτικών των τριών εθνοτήτων τις πρώτες ηµέρες των επεισοδίων ταυτίζονται στο ότι υποτίθεται πως αποκαλύπτουν κάποια συνωµοσία µε σκοπό να πλήξει την ιδιαίτερη εθνότητά τους.

Ακολούθως έσπευσαν να αναµειχθούν τα γύρω κράτη-προστάτες. Έτσι, ο πρωθυπουργός της Σερβίας επισκέφτηκε τη Σερβική ∆ηµοκρατία της Βοσνίας, απ’ όπου µε τον οµόλογό του τόνισαν ότι το σερβικό στοιχείο δεν συµµετέχει στις διαδηλώσεις κι ότι η Σερβική ∆ηµοκρατία παραµένει όαση σταθερότητας. Αν και όντως στις σερβικές περιοχές της Βοσνίας σηµειώθηκαν µικρές µόνο πορείες, σύµφωνα µε έρευνα που διεξήχθη µεσούντων των κινητοποιήσεων το 78% των Σέρβων της Βοσνίας βλέπει µε συµπάθεια τις διαδηλώσεις. 

Κάτι λιγότερο γνωστό είναι ότι, την ίδια στιγµή, στην ίδια τη Σερβία απλήρωτοι εργάτες εργοστασίων, χωρίς να καθοδηγούνται από κανένα συνδικάτο, µπλόκαραν σε δύο περιπτώσεις τις σιδηροδροµικές γραµµές και την εθνική οδό αντίστοιχα, γεγονός το οποίο θάφτηκε από τα σερβικά ΜΜΕ. Με τη σειρά του ο κροάτης υπουργός Εξωτερικών επισκέφτηκε την πολύπαθη πόλη του Μόσταρ προσπαθώντας να επηρεάσει τους Κροάτες που αποτελούν την πλειοψηφία των κατοίκων της πόλης, ενώ ο τούρκος οµόλογός του Αχµέτ Νταβούτογλου συναντώντας όλη την ηγεσία της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης δήλωσε από το Σαράγεβο ότι η Τουρκία είναι έτοιµη να παραχωρήσει δάνειο στήριξης πολλών εκατοµµυρίων.

Ακριβώς αυτή η εσπευσµένη κινητοποίηση των ελίτ, η αναλογία των επιχειρηµάτων και το ποντάρισµά τους στον εθνικισµό αποδεικνύουν µε τον πιο γλαφυρό τρόπο τη δυναµική της βοσνιακής εξέγερσης. Εσείς πώς θα αισθανόσασταν ως µέλος κάποιας εκ των εθνικών ελίτ της Βοσνίας, αν βλέπατε στο κατεστραµµένο κτήριο της κυβέρνησής σας να δεσπόζει το σύνθηµα «Πρέπει να παραιτηθείτε όλοι. Θάνατος στον εθνικισµό»; 

Απ’ την πλευρά τους, οι διαδηλωτές που µε τις κινητοποιήσεις τους υποχρέωσαν σε παραίτηση τουλάχιστον πέντε τοπικές κυβερνήσεις βρίσκονται σε κρίσιµη καµπή. Τις τελευταίες ηµέρες έχουν στηθεί ολοµέλειες πολιτών ανά πόλη ή γειτονιά που µε αµεσοδηµοκρατικό τρόπο καταρτίζουν τα δικά τους αιτήµατα. Εκεί συµµετέχουν εκατοντάδες ανθρώπων από όλες τις εθνότητες. Φυσικά πρόκειται για µια πανσπερµία απόψεων σε διαδικασίες που θυµίζουν έντονα τις δικές µας «πλατείες των αγανακτισµένων», µε µια βεντάλια αιτηµάτων που ξεκινούν από αιτήµατα αστικού εκσυγχρονισµού (πάταξη της διαφθοράς, κυβέρνηση τεχνοκρατών µε λαϊκό έλεγχο) και φτάνουν µέχρι βαθιά κοινωνικά κι εργατικά αιτήµατα όπως η αυτοδιαχείριση εργοστασίων και η εξασφάλιση πόρων για τις άνεργες µητέρες. 

Επίσης, παρατηρούνται διαφοροποιήσεις στα αιτήµατα και από πόλη σε πόλη µε τα πιο προωθητικά πλαίσια να ψηφίζονται από τις συνελεύσεις της εργατικής Τούζλα και του πολυεθνικού Μόσταρ. Το στοίχηµα προς τα πού θα βαδίσουν οι κινητοποιήσεις είναι ανοιχτό. Πάντως ο πάγος έσπασε…

Ιμπεριαλισμός: Ο λύκος ενδύθηκε την προβιά

Η αισιοδοξία µας για την κατάσταση στη Βοσνία δεν πρέπει να παραβλέπει τους πολιτικούς συσχετισµούς στη χώρα και διεθνώς, καθώς είναι εµφανής η προσπάθεια από διεθνείς προσωπικότητες, ΜΚΟ και νεοσύστατες συλλογικότητες µε ευρωενωσιακό προσανατολισµό να στρέψουν τα αιτήµατα σε ακίνδυνα µονοπάτια. Έχει ενδιαφέρον να δούµε πώς ακριβώς πραγµατοποιείται αυτή η έξωθεν παρέµβαση.

Η πρώτη διεθνής αντίδραση µετά το ξέσπασµα των ταραχών ανήκε στον ύπατο αρµοστή για τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, ο οποίος δήλωσε ότι σε περίπτωση κλιµάκωσης των ταραχών θα έπρεπε να εξεταστεί σοβαρά το ζήτηµα να σταλεί ο ευρωστρατός να επιβάλλει την τάξη. Ωστόσο, µια τέτοια δήλωση από το στόµα ενός αυστριακής καταγωγής επικυρίαρχου της Βοσνίας (ο ύπατος αρµοστής έχει δικαίωµα να ακυρώνει νόµους και να απολύει το πολιτικό προσωπικό), τη στιγµή που συµπληρώνονται εκατό χρόνια από την έναρξη του Α΄ ΠΠ, εκτός από ειρωνεία της ιστορίας που ήταν, ενείχε τον κίνδυνο να προκαλέσει αντιΕΕ αισθήµατα στους διαδηλωτές, οι οποίοι ως τότε εξέφραζαν την οργή τους αποκλειστικά εναντίον των ντόπιων ελίτ. 

Έτσι, ο λύκος ενδύθηκε την προβιά µε σκοπό να κερδίσει τη συµπάθεια των διαδηλωτών και να τους χειραγωγήσει πολιτικά. Γι’ αυτό οι δηλώσεις που ακολούθησαν από ΗΠΑ-ΕΕ διατήρησαν ένα έξυπνο µοτίβο. Από τη µία συµµερίζονταν το θυµό και την απογοήτευση των διαδηλωτών απέναντι στις εθνικές ηγεσίες τους, από την άλλη καταδίκαζαν τη βία των «χούλιγκανς» καλώντας τους διαδηλωτές να τους αποµονώσουν. Ταυτόχρονα προέβαλλαν την ανάγκη εκσυγχρονισµού του κράτους και των θεσµών του µε σκοπό την έναρξη των ενταξιακών διαπραγµατεύσεων µε την ΕΕ. 

Είναι αλήθεια ότι στη Βοσνία υπάρχουν ακόµα ισχυρές αυταπάτες για την ΕΕ, η οποία φαντάζει ο καταλύτης που µπορεί να απελευθερώσει το βοσνιακό κράτος από τα αδιέξοδά του. Εκεί ακριβώς ποντάρουν ΗΠΑ-ΕΕ, οι οποίοι έξυπνα ενισχύουν την κριτική προς το ντόπιο πολιτικό προσωπικό µένοντας οι ίδιοι στο απυρόβλητο. Αν και εµπνεύστηκαν την κατακερµατισµένη, δυσλειτουργική δοµή της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης εκτρέφοντας την ντόπια πολυκέφαλη γραφειοκρατική ελίτ, έχουν µείνει «ατσαλάκωτοι» απ’ τις κινητοποιήσεις

Είναι χαρακτηριστικό ότι παρά το καθεστώς προτεκτοράτου που έχει επιβληθεί στη Βοσνία και την οικονοµική κατοχή ΕΕ και ∆ΝΤ που έχει οδηγήσει την ανεργία στο 40% καταστρέφοντας ή ιδιωτικοποιώντας όλο τον παραγωγικό τοµέα κανένα αίτηµα συνέλευσης δεν στρέφεται εναντίον των διεθνών «προστατών». Αυτή είναι κι η αχίλλειος πτέρνα των «κάτω».

Πηγή

Οι άρχουσες τάξεις της Κύπρου: “Ενδοτικά γεράκια”

Για "ενδοτισμό" απέναντι στους Τουρκοκυπρίους εγκαλεί ο Δημήτρης Χριστόφιας τον Νίκο Αναστασιάδη, το διάδοχό του στην προεδρία της Κυπριακής Δημοκρατίας που κάθεται αυτή την εβδομάδα στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με τον Ντερβίς Έρογλου, τον Τουρκοκύπριο ομόλογό του. 

Σε άρθρο του που δημοσιεύθηκε στην Αυγή της περασμένης Κυριακής ο Χριστόφιας -που ήταν μέχρι το 2009 γενικός γραμματέας του ΑΚΕΛ- κατηγόρησε την σημερινή κυβέρνηση για "χειρισμούς στο Κυπριακό που αφήνουν στο τραπέζι κάποια κέρδη για τον κύριο Έρογλου και την Τουρκία".

Ο Αναστασιάδης, είναι αλήθεια, προσέρχεται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων έτοιμος να παραχωρήσει τα πάντα -όχι όμως στον Έρογλου και την Τουρκία αλλά στην ελληνοκυπριακή άρχουσα τάξη και τους "υψηλούς" της συμμάχους στην Αθήνα, τις Βρυξέλλες και την Ουάσιγκτον.

Οι σημερινές διαπραγματεύσεις, κατ' αρχήν, στηρίζονται πάνω σε αυτά που είχαν συμφωνήσει πριν μερικά χρόνια ο ίδιος ο Χριστόφιας με τον τότε Τουρκοκύπριο ομόλογό του Μεχμέτ Αλί Ταλάτ (ο Έρογλου διαδέχτηκε τον Ταλάτ το 2010, ο Αναστασιάδης τον Χριστόφια πέρσυ). Οι συνομιλίες εκείνες δεν κατέληξαν πουθενά, με τους δυο προέδρους να ρίχνουν τις ευθύνες ο ένας στον άλλο για την αποτυχία. Η Κύπρος, έλεγε τότε ο Ταλάτ, έχασε χάρη στην αναποφασιστικότητα και την αμφιθυμία του Χριστόφια μια "χρυσή ευκαιρία". Η "χρυσή ευκαιρία" ήταν η αστάθεια που κυριαρχούσε στη Μέση Ανατολή, που έδινε τη δυνατότητα να αναβαθμιστεί η στρατηγική σημασία της Κύπρου.

Αστάθεια

Η κυπριακή οικονομία είχε επωφεληθεί τα προηγούμενα χρόνια χοντρά από την αστάθεια που κυριαρχούσε στη γειτονιά της. Η αφετηρία που έδωσε στις κυπριακές τράπεζες τη δυνατότητα να μετατραπούν σε ένα παγκόσμιο κέντρο κερδοσκοπίας (αυτό που τόσο ακριβά πλήρωσαν οι εργάτες και οι φτωχοί στην Κύπρο με την ένταξη στο μνημόνιο την περασμένη χρονιά) ήταν ο εμφύλιος πόλεμος που είχε ξεσπάσει στα μέσα της δεκαετίας του εβδομήντα στο Λίβανο. Η Βηρυτός, η "Ζυρίχη της Μέσης Ανατολής", μετατράπηκε σε σωρό ερειπίων, οι νεκροί μετρούνταν σε χιλιάδες και η χώρα βυθίστηκε για 15 ολόκληρα χρόνια στο χάος -αλλά για την Κύπρο ήταν μια πρώτη "χρυσή ευκαιρία" αφού τα κεφάλαια έτρεξαν να ζητήσουν προστασία στο γειτονικό τους "αβύθιστο αεροπλανοφόρο".

Αυτό που σπρώχνει σήμερα τον Αναστασιάδη και τον Έρογλου ξανά στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων είναι η νέα όξυνση της κρίσης στη Μέση Ανατολή -ο πόλεμος στη Συρία, οι απειλές ενάντια στο Ιράν, η αβέβαιη καταστολή της επανάστασης στην Αίγυπτο, η κρίση στο Ισραήλ κλπ.

Η αφετηρία για τις διαπραγματεύσεις, γράφουν οι εφημερίδες, είναι οι "τέσσερις ελευθερίες". Το πλήρες τους όνομα είναι οι "τέσσερις ελευθερίες του Μάαστριχτ" -η βάση πάνω στην οποία έχει χτιστεί η νεοφιλελεύθερη Ευρωπαϊκή Ένωση: η ελευθερία του εμπορίου (χωρίς δασμούς), η ελευθερία μετακίνησης των κεφαλαίων, η ελευθερία παροχής υπηρεσιών και η ελευθερία μετακίνησης των προσώπων. Αυτή η τελευταία -η μόνη που θα μπορούσε να ενδιαφέρει τους εργάτες και τους φτωχούς- θα ενεργοποιηθεί (σύμφωνα με τον Χριστόφια) μετά από μια "σύντομη μεταβατική περίοδο". Δηλαδή αν και όταν αποφασίσουν τα αφεντικά ότι χρειάζονται περισσότερα εργατικά χέρια στη μια ή την άλλη πλευρά της "πράσινης γραμμής".

Οι άρχουσες τάξεις βιάζονται. Στις δηλώσεις του στις τουρκικές εφημερίδες ο Έρογλου δηλώνει "αισιόδοξος" ότι θα μπορούσε να βρεθεί λύση μέσα σε μερικούς μήνες. Και ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας διαμηνύει ότι αυτή είναι η "τελευταία ευκαιρία" -αν δεν λυθεί τώρα το Κυπριακό, δηλώνει, δεν θα απομένει καμιά άλλα λύση πέρα από τη διχοτόμηση. Και οι Μεγάλες Δυνάμεις πιέζουν: την περασμένη βδομάδα, λίγες μέρες πριν την συνάντηση με τον Έρογλου, ο Αναστασιάδης συναντήθηκε με την Βικτόρια Νούλαντ, την αναπληρώτρια υφυπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ.

Αλλά οι πιθανότητες να καταφέρουν να καταλήξουν σε μια λύση που θα είναι αποδεκτή από όλες τις πλευρές είναι στην πραγματικότητα ελάχιστες: οι συμμορίες, άλλωστε, τα "χαλάνε" σχεδόν πάντα όταν έρχεται η ώρα της μοιρασιάς της λείας.

Πηγή

Απεργία των Εργαζομένων της ΒΙΟΤΕΚ στο Νέο Λιμάνι Λεμεσού - Κάλεσμα για Συμπαράσταση

Συνεχίζεται  η Απεργία των Εργαζομένων της ΒΙΟΤΕΚ στο Νέο Λιμάνι Λεμεσού.

Οι εργαζόμενοι απαιτούν τα αυτονόητα. Την καταβολή δηλαδή των δεδουλευμένων τους και την ενεργοποίηση των συλλογικών συμβάσεων εργασίας που τους υποσχέθηκαν οι εργοδότες τους.

Όπως μας ενημέρωσαν οι Απεργοί σε μια συνάντηση που είχαμε στο χώρο εργασίας τους, η μη καταβολή των δεδουλευμένων τους δεν είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει αλλά τους έχει γίνει πλέον καθημερινός εφιάλτης για το πότε και εάν θα τους πληρώσουν λες και ζητάνε κάτι το εξωπραγματικό.

Μας ενημέρωσαν επίσης για τις ελλιπής και άθλιες συνθήκες εργασίας που καλούνται να αντιμετωπίσουν καθημερινά  στο εργοτάξιο. Συγκεκριμένα ανέφεραν για την κατάσταση 2 Γερανών φόρτωσης  οι οποίοι δεν στηρίζονται επαρκώς, υποδουλέυουν και ότι από θαύμα δεν έχουν θρηνήσει θύματα.  Ενώ μιλάνε για έργα  υψηλής σημασίας και  εκατομμυρίων ευρώ ενώ αντίθετα  η ανθρώπινη ζωή δεν έχει για τους εργοδότες  καμία απολύτως αξία.

Στην αποκλεισμένη από τους Απεργούς είσοδο του Εργοταξίου ήρθε και ο συντεχνιακός εκπρόσωπος της ΠΕΟ. Φαίνεται για άλλη μια φορά, ξεκάθαρα, ότι οι συντεχνίες Εργατών  έχουν απλά τον ρόλο του διαμεσολαβητή και προσπαθούν να βρουν μια μέση – προσωρινή λύση στο πρόβλημα που εμφανίζεται κάθε φορά, χωρίς καμιά διάθεση να αντιμετωπίσουν την λυσσαλέα επίθεση  που δέχονται οι εργαζόμενοι από τους εργοδότες. Μόνη τους έννοια να κουκουλώσουν το θέμα και να πνίξουν την οποιαδήποτε φωνή ακούγεται για τα δίκαια αιτήματα των εργαζομένων. Φυσικά ούτε λέξη για συνέχιση της απεργίας , ούτε καμιά προσπάθεια για οργάνωση των εργαζομένων για μια Ταξική αντεπίθεση.

Οι Απεργοί Εργαζόμενοι της Βιοτεκ καλούν όλους τους εργαζόμενους ανεξαρτήτως επαγγέλματος και όλους τους φορείς να σταθούν αλληλέγγυοι και να βοηθήσουν στον αγώνα τους για τα δίκαια αιτήματα τους είτε με την φυσική τους παρουσία στην είσοδο του εργοταξίου για την συνέχιση της απεργίας αύριο το πρωί ή με την γνωστοποίηση του ζητήματος τους με κάθε μέσω αφού έτσι και αλλιώς μας αφορά όλους ανεξαιρέτως. 

Μόνο όλοι οι εργαζόμενοι μαζί μπορούμε να αντισταθούμε στην επίθεση που δεχόμαστε από το κεφάλαιο και τους εργοδότες για μια αξιοπρεπή ζωή και μέσα από μικρές νίκες θα αντιληφθούμε επιτέλους την δύναμη που έχουμε στα χέρια μας και μόνο έτσι θα έρθουν οι μεγάλες νίκες για ολόκληρη την εργατική τάξη.

Πηγή

Το εξπρές του μεσονυχτίου στις Κεντρικές Φυλακές της Κύπρου

Πρώην κατάδικος μιλάει στη Ρένα Χόπλαρου και τον Μανώλη Καλατζή για τον άγνωστο κόσμο και του άγραφους κανόνες πίσω από τα κάγκελα*

• Το 1/3 των βαριάδων είναι αποκτηνωμένοι και πρέπει να σταματήσουν να εργάζονται στη φυλακή.
• Τα ναρκωτικά και τα κινητά τα έβαζαν μέσα στη φυλακή οι βαριάδες (οι δεσμοφύλακες).
• Ο υπεύθυνος αξιωματικός τη νύχτα του βιασμού όχι μόνο δεν τιμωρήθηκε, πήρε προαγωγή.
• Ο διευθυντής ήταν αδιάφορος έως και εκδικητικός.
• Τρώγαμε κόκαλα.
• Το 80% των κρατουμένων της πτέρυγας Α ήταν σαν ζόμπι από τα ναρκωτικά.
• Για να βγούμε από το δωμάτιο το πρωί έπρεπε να ντυθεί πρώτα ο ένας να βγει έξω και μετά ο δεύτερος, ο τρίτος και ο τέταρτος. Δεν υπήρχε χώρος στο δωμάτιο για να κινηθείς.

Ο «Αντρέας» βγήκε από τις φυλακές και ακόμα προσπαθεί να ισορροπήσει. Αυτά που έζησε πίσω από τα κάγκελα δεν είναι από τις ιστορίες που θα λέει κάποτε στα παιδιά του. 

Καθημερινός αγώνας για επιβίωση με ισορροπίες τρόμου ανάμεσα στους δεσμοφύλακες και τους κρατούμενους. Ακόμα και τώρα, νιώθει φυλακισμένος στις μνήμες εκείνων των ημερών, όταν έβλεπε τους συγκρατούμενους του να έχουν μετατραπεί σε «ζόμπι» από τα ναρκωτικά, και βίωνε την εκδικητικότητα της διεύθυνσης των φυλακών να ξεσπάει επί δικαίων και αδίκων. 

Πολυτέλεια το νερό, η ψυχαγωγία, ακόμα και το φαγητό. Ο πρώην κατάδικος βεβαίως και δεν λέγεται «Αντρέας». Έτσι τον «βαφτίσαμε» για την οικονομία της συζήτησης. Μιας συζήτησης που έχει να κάνει με ένα κόσμο τόσο μακριά και τόσο κοντά από όλους μας.

Το ζουμί της συζήτησής μας ήταν ότι υπάρχει πολιτική καταστολής, πολιτική στέρησης των βασικών ανθρώπινων δικαιωμάτων των κρατουμένων. Ντραπήκαμε για τη Δημοκρατία μας, την ανευθυνότητα, τον αντιεπαγγελματισμό και την ατιμωρησία που επικρατεί.

«Αποθήκη» ψυχών

Πώς ήταν οι συνθήκες μέσα στη φυλακή;

Όταν μπήκα μέσα πριν από μερικά χρόνια οι συνθήκες διαβίωσης ήταν καλύτερες. Πριν από δύο τρία χρόνια οι κρατούμενοι άρχισαν να χάνουν δικαιώματα. Σταδιακά η κατάσταση εκτραχύνθηκε.

Γιατί νομίζεις ότι η κατάσταση εκτραχύνθηκε; Ποια δικαιώματα χάθηκαν και για ποιο λόγο;

Οι μερίδες του φαγητού μίκρυναν, σε ένα δωμάτιο δύο επί δύο που δεν χωρούσαν καλά – καλά δύο άτομα, μέναμε τρία και τέσσερα άτομα. Σε μια πτέρυγα με εξήντα κελιά που κανονικά έπρεπε να φιλοξενεί εκατό είκοσι άτομα, έμεναν εκατό ογδόντα, τα TV rooms μετατράπηκαν σε κοιτώνες των πενήντα και εξήντα ατόμων και η αίθουσα θεάτρου, ένα τεράστιο δωμάτιο ψυχαγωγίας, όπου πηγαίναμε να παίξουμε το τάβλι μας έγινε κοιτώνας για εκατό και εκατό σαράντα άτομα. 

Στοιβαγμένοι είμαστε. Αυτές οι συνθήκες υγιεινής και διαβίωσης μετέτρεψαν τη φυλακή σε ένα καζάνι που έβραζε.

Δεν θέλει και πολύ να αυτοκτονήσεις

Υποθέτουμε ότι ξεκίνησαν καβγάδες.

Φυσικά. Υπήρχε μεγάλη ένταση. Έκλεισαν το γήπεδο ποδοσφαίρου και μια καλή μέρα διέταξε ο διευθυντής των φυλακών να βγάλουν τους στύλους του βόλεϊ. Είχαμε μια μεγάλη αυλή όπου βγαίναμε να κάνουμε τη βόλτα μας, να πούμε μια κουβέντα, την έκλεισαν κι αυτή. Η αυλή μοιράστηκε στις πτέρυγες με αποτέλεσμα να μην υπάρχει αρκετός χώρος. Κάποιοι που ήταν χρόνια μέσα και έδειχναν καλή διαγωγή δικαιούνταν να έχουν dvd (ταινίες), απαγορεύτηκαν κι αυτά. Μετά απαγορεύτηκαν και τα cd.  

Όταν δεν μπορείς να πας να τρέξεις, να παίξεις ένα παιχνίδι, δεν έχεις χώρο να περπατήσεις, δεν μπορείς να δεις μια ταινία, να ακούσεις μουσική και ταυτόχρονα μένεις νηστικός, είναι φυσιολογικό να προκαλούνται εντάσεις. Στο τέλος, χωρίς υπερβολή, τρώγαμε κόκαλα. Πιστέψτε πως δεν θέλεις πολύ για να τρελαθείς ή να αυτοκτονήσεις. Ειδικά οι ξένοι που είναι μόνοι και μακριά από τους δικούς τους, χωρίς καμία ψυχολογική και οικονομική στήριξη από τους απ’ έξω.

Για ποιο λόγο όμως;

Το γυμναστήριο το έκλεισαν γιατί φοβούνταν μην γίνει απόδραση. Τους είχε φύγει ένας από κει κάποια στιγμή. Για τα dvd και τα cd είπαν ότι κάποιοι κρατούμενοι βλέπουν πορνό και δεν είχαν ώρα να ελέγχουν  τo περιεχόμενο τους.

Εξαθλίωση και διαφθορά

Η καντίνα δεν εξυπηρετούσε τουλάχιστον όσους είχαν χρήματα;

Κάνεις αίτηση για την καντίνα και κάθε πτέρυγα δικαιούται μια φορά την εβδομάδα να πάει να παραλάβει τις σακούλες της. Ουσιαστικά παίρνεις μια τσάντα με ό,τι σου έχουν βάλει μέσα. Από πλευράς φαγητού, είχε μόνο τσιπς και σοκολάτες. Για να εξυπηρετηθείς σωστά εννοείται ότι έπρεπε να δώσεις και κάτι έξτρα κάτω από το τραπέζι στην καντίνα. Οι τιμές της καντίνας ήταν απαράδεκτες. Τα σαμπουάν, οι οδοντόκρεμες, σκόνες πλυσίματος ρούχων που είναι είδη πρώτης ανάγκης ήταν πανάκριβα. Δύο και τρεις φορές πάνω οι τιμές σε σχέση με απ’ έξω. Για παράδειγμα, πουλούσαν μόνο το χάρτινο κουτί με φακελάκια του Nescafe,  22 ευρώ. Πολλοί κρατούμενοι δεν είχαν τόσα λεφτά για να πληρώσουν αυτό το ποσό.

Είχες διαπιστώσει να γίνεται μαύρη αγορά με το φαγητό;

Αυτοί που δούλευαν στην κουζίνα έκαναν σάντουιτς και τα αντάλλασσαν με τσιγάρα, καφέ και τηλεκάρτες. Αυτό το έκαναν κυρίως οι ξένοι που δεν είχαν κανένα να τους στέλνει χρήματα για να περάσουν. Αυτές οι ανταλλαγές σε είδος μεταξύ των κρατουμένων δεν είναι τίποτα. Άλλα είναι τα σοβαρά.

Κινητά και ναρκωτικά για γερά πορτοφόλια

Ποια είναι τα σοβαρά;

Τα πολλά χρήματα έβγαιναν από το εμπόριο κινητών τηλεφώνων και από τα ναρκωτικά. Αυτά τα έφερναν μέσα στη φυλακή οι «βαριάνοι», οι δεσμοφύλακες.

Τα ναρκωτικά τα έβλεπες φανερά ή κυκλοφορούσαν απλώς φήμες;

Μεταφέρθηκα κάποια στιγμή στην ανακαινισμένη πτέρυγα 2Α, υποτίθεται σύγχρονη και υψίστης ασφαλείας. Το 80% των κρατουμένων ήταν όπως τα ζόμπι. Ήταν ολοφάνερο και συνέβαινε χωρίς καμία προσπάθεια συγκάλυψης. Έβρισκες ό,τι ήθελες: από χόρτο μέχρι πρέζα. Ειδικά όμως το dream έκανε θραύση.

Πόσο «κόστιζε» ένα κινητό;

Όταν ήμουν εγώ μέσα 3 έως 4 χιλιάδες ευρώ. Τώρα έχουν πέσει οι τιμές. Τα περνούσαν μέσα οι δεσμοφύλακες και τα διοχέτευαν είτε απευθείας είτε μέσω των συνεργατών τους στους κρατούμενους. Το κορυφαίο που γινόταν ήταν ότι ο ίδιος που σου το πουλούσε μπορεί να σε κάρφωνε ότι έχεις κινητό και μετά να σου ξαναπουλούσε δεύτερο. Τα ίδια και με τα ναρκωτικά.

Λευκά κελιά

Πέραν αυτού πώς ήταν η ανακαινισμένη πτέρυγα; Καλύτερη από τους υπόλοιπες;

Άσπροι τοίχοι, όλα καθαρά και καινούρια και τίποτα άλλο. Ούτε κάλαθο για τα σκουπίδια δεν είχαν τα δωμάτια και τα παράθυρα δεν είχαν κουρτίνες. Ένας άδειος, άσπρος, κλειστός χώρος. Εκεί μέσα δεν επιτρεπόταν να κάνεις τίποτα. Είχε διαφορετικούς κανόνες από τις άλλες δύο πτέρυγες που ήταν δίπλα. Ήταν η μόνη πτέρυγα που είχε αψίδα ασφαλείας κι όμως τα κινητά περνούσαν άνετα μέσα.

Πώς περνούσαν τα κινητά;

Αρκετοί δεσμοφύλακες, όχι όλοι, χρηματίζονταν.

Υπήρχε κάτι άλλο διαφορετικό στην Πτέρυγα 2Α;

Σας είπα. Οι κανόνες ήταν διαφορετικοί χωρίς καμία εξήγηση. Τα φώτα ας πούμε έκλειναν στις 10 μ.μ. Θυμάμαι ένα βράδυ που άκουγα με κλειστά φώτα τους πανηγυρισμούς των κρατουμένων της διπλανής αίθουσας που έβλεπαν το champion league στην τηλεόραση. Εγώ δεν μπορούσα να το δω και σημειώστε ότι δεν ήμουν μέσα για πολλά χρόνια.

Αποκτήνωση και αδιαφορία

Δηλαδή ο κάθε δεσμοφύλακας είχε το δικό του μπαϊράκι;

Δεν υπήρχε κοινή γραμμή για όλους. Ήμασταν στο έλεος του κάθε δεσμοφύλακα που έκανε ό,τι ήθελε. Αν έπεφτες σε καλό ήσουν τυχερός, εάν έπεφτες σε κτηνό περνούσες χάλια. Ήταν κι αυτοί χωρισμένοι σε κλίκες. Ο διευθυντής ήταν αδιάφορος για όλα. Αλλά να σας πω και κάτι άλλο. Και οι δεσμοφύλακες είναι κατά κάποιο τρόπο κλεισμένοι μέσα, συμβιβάζονται με την κατάσταση αυτή και  αποκτηνώνονται. Είναι χωρίς εκπαίδευση. Η γνώμη μου είναι ότι τουλάχιστον το 1/3 πρέπει να φύγει από κει μέσα.

Είχες εμπειρίες με ναρκωτικά ή βία προηγουμένως;

Όχι, ήμουν μέσα για οικονομικό αδίκημα. Ήμουν και είμαι παντρεμένος με δύο παιδιά και απολύτως συνειδητοποιημένος γιατί έμπαινα μέσα. Ένιωθα τεράστιες ενοχές που άφηνα την οικογένεια μου πίσω και για το στίγμα που τους φόρτωνα. Εννοείται ότι δεν ήθελα να μπλέξω ή για οποιοδήποτε λόγο να ρισκάρω να επιμηκύνω την παραμονή μου στη φυλακή.

Υπάρχει περίπτωση να μπλέξεις αν είσαι προσεκτικός; Δηλαδή να κάνεις τα κουμάντα σου με ποιους συναναστρέφεσαι;

Να ξεκαθαρίσουμε κάτι που ακούω στις τηλεοράσεις όλες αυτές τις μέρες. Ο βαρυποινίτης είναι όποιος έχει φάει πάνω από δύο χρόνια. Αυτοί οι άνθρωποι δεν είναι όλοι στυγνοί εγκληματίες, δολοφόνοι ή βιαστές. Να σας πω επίσης ότι μέσα στη φυλακή όλοι αποφεύγουν τους βιαστές. Εγώ και δολοφόνος να καθόταν δίπλα μου, του μιλούσα. Τους βιαστές όμως οι ίδιοι οι φυλακισμένοι τους απομονώνουν. Συνήθως τους τοποθετούν σε δική τους πτέρυγα, ξεχωριστά από τους υπόλοιπους.

Βιασμοί στα κελιά

Γίνονται βιασμοί μέσα στις φυλακές;

Ένα θα σας πω. Ο βιασμός που έγινε τον Δεκέμβρη του ’11 έγινε από άτομο που είχε καταδικαστεί δυο φορές για σεξουαλική κακοποίηση τον έκλεισαν το βράδυ στο κελί των ανηλίκων μαζί με τον 19χρονο.

Μισό λεπτό, τι λέτε;

Το βράδυ πριν μας κλειδώσουν κανονικά ελέγχουν αν είμαστε τα σωστά άτομα μέσα στο κελί. Ο δεσμοφύλακας υποτίθεται έλεγξε αλλά τελικά τον κλείδωσε μέσα μαζί με τον πιτσιρικά. Έτσι έγινε ο βιασμός.

Τιμωρήθηκε κανείς;

Διέταξαν μια έρευνα στην αρχή. Τελικά είπαν ότι είναι εσωτερικό ζήτημα. Ο υπεύθυνος αξιωματικός πήρε προαγωγή και οι δύο δεσμοφύλακες της συγκεκριμένης πτέρυγας βρίσκονται στη θέση τους.

Πέφτει πολύ ξύλο

Ξυλοδαρμοί γίνονται; 

Γίνονται μεταξύ των κρατουμένων αλλά ξυλοφορτώνουν και οι δεσμοφύλακες. Σπάνια βέβαια τα έβαζαν με Κυπραίους γιατί θα είχαν όλους τους Κυπραίους εναντίον τους. Ξύλο τρώνε οι ξένοι που είναι μειονότητες και δεν μπορούν να αντιδράσουν. Εάν αντιδρούσε κανένας ξένος τον έστελναν κατευθείαν στην απομόνωση και εκεί που δεν τους έβλεπε κανείς τον έκαναν άχρηστο. 

Ο Ιρανός Μολτέζα, ο τελευταίος που αυτοκτόνησε με το σεντόνι του, ήταν ο αρχηγός των Ιρανών, είχε φάει 7 χρόνια. Σε έξι μήνες θα έβγαινε έξω. Είχε φάει άγριο ξύλο και κατά καιρούς τον ενέπαιζαν ότι θα πάρει χάρη για να του σπάσουν τον τσαμπουκά. Ο Μολτέζα αν δεν κάνω λάθος είχε καταγγείλει έναν ξυλοδαρμό του αλλά δεν έγινε τίποτα.

Τι ρόλο παίζουν οι παλιοί μέσα στη φυλακή;

Πέντε ισοβίτες κρατούσαν τη φυλακή. Έλεγχε ο καθένας τους δικούς του και είχαμε μια σχετική ησυχία. Αποφυλακίστηκαν με χάρη και νομίζω ότι κι αυτό έπαιξε ρόλο στην εκτράχυνση της κατάστασης.

Νηστικοί και κλειδωμένοι

Τι ώρα κλείνουν τα κελιά;

Στις 4 μ.μ. τρώμε και στις 5 μ.μ, σε κλειδώνουν στην πτέρυγα μέχρι τις 7 το πρωί. Αυτό σημαίνει ότι είτε είσαι μέσα στο 2Χ2 κελί σου ή κάνεις βόλτες στο διάδρομο. Μας έδιναν ένα σάντουιτς ή μια τυρόπιτα για να τη βγάλουμε ως το πρωί που και αυτά κόπηκαν. Εγώ επειδή είχα χρήματα, την έβγαζα με κανένα πακέτο τσιπς ή κορν φλέικς από την καντίνα. Άλλοι πεινούσαν, κυρίως οι ξένοι.

Κάλαθος και μπουκάλια… για τουαλέτα

Η χειρότερη  στιγμή σας;

Κάθε βράδυ. Υπήρχαν μόνο δύο δεσμοφύλακες για μια πτέρυγα των 150 ατόμων. Εάν ήταν καλός ο δεσμοφύλακας σου άνοιγε για να πας τουαλέτα. Οι πιο πολλοί κοιμόντουσαν βέβαια. Δεν μπαίναμε καν στον κόπο να χτυπήσουμε το κουδούνι. Για το κατούρημα είχαμε μπουκάλια αλλά για τα «χοντρά» δεν υπήρχε διέξοδος. Μόνο ο κάλαθος του δωματίου. Αυτό δεν το άντεχα.

Σαδισμός με το τηλέφωνο

Υπήρχε στιγμή που λυγίσατε;

Ναι, όταν μιλούσα με τη γυναίκα μου στο τηλέφωνο. Είχα δύο δεκάλεπτα την εβδομάδα στη διάθεσή μου. Το πρώτο διάστημα η γυναίκα μου συχνά έκλαιγε. Έτυχε να μου κλείσουν το τηλέφωνο στα τέσσερα λεπτά χωρίς λόγο. Έγινα έξαλλος και μετά κατέρρευσα.

*Η συνέντευξη  δημοσιεύτηκε  στην εφημερίδα Πολίτης (19/01/14) 

Η ιστορία και η δράση της ακροδεξιάς οργάνωσης Χ του Γρίβα

Η ίδρυση της οργάνωσης Χ

Τον Ιούνιο του 1941 ιδρύθηκε η «Στρατιωτική Οργάνωσις Γρίβα», η οποία στη συνέχεια (Μάρτιος 1943) έγινε γνωστή και ως «Οργάνωση Χ», ή απλώς «Χ» (για λόγους συντομίας). Τα μέλη της Χ λέγονταν Χίτες. Στα ιδρυτικά μέλη της οργάνωσης περιλαμβάνονταν οι εξής : 1) στρατηγός Γεώργιος Λάβδας, 2) στρατηγός Βασίλειος Βραχνός, 3) σ/χης Κωνσταντίνος Παπακωνσταντίνου, 4) σ/χης Θεμιστοκλής Κετσέας, 5) σ/χης Αγησίλαος Σινιώρης και 6) σ/χης Γεώργιος Γρίβας. Περισσότερο δραστήριος από όλους ήταν ο Γρίβας. Ο Γρίβας, που έμεινε στην ιστορία με το ψευδώνυμο «Διγενής», είχε γεννηθεί στην Κύπρο και ήταν φανατικός ακροδεξιός και βασιλόφρων. Έγινε ο αδιαμφισβήτητος Αρχηγός της Χ. Είχε τοποθετηθεί Υπεύθυνος της Υπηρεσίας Στρατιωτικών Αρχείων που είχε συστήσει η κατοχική – δοσιλογική κυβέρνηση.

Σύντομα ο Γρίβας συνάντησε τον υπολοχαγό  Όμηρο Παπαδόπουλο και έγιναν στενοί συνεργάτες. Θεωρώντας παθητικά τα άλλα ιδρυτικά στελέχη, άρχισε να αυτονομείται και να λειτουργεί με βάση τις προσωπικές του αντιλήψεις. Οι στρατηγοί Λάβδας και Βραχνός από την πλευρά τους, προχώρησαν στη συγκρότηση της οργάνωσης των «Ευόρκων Στελεχών».

Σκοπός του Γρίβα ήταν η αύξηση του αριθμού μελών της Χ και η συσπείρωση όσο το δυνατόν περισσότερων αξιωματικών στις τάξεις της. Στην Χ εντάχθηκε μεταξύ άλλων και ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών Χρύσανθος (ο οποίος είχε αρνηθεί να ορκίσει την κατοχική κυβέρνηση Τσολάκογλου). Ο Γρίβας συνδέθηκε με τον Χρύσανθο, μέσω του μητροπολίτη Κυρήνειας Μακαρίου Β’. Χάρη στον Χρύσανθο, η οργάνωση Χ εξασφάλισε το πρώτο σεβαστό χρηματικό ποσό για αγορά όπλων.

Ποιος ήταν ο χαρακτήρας της Χ ;

Η Χ ήταν μια ακροδεξιά και φιλοβασιλική οργάνωση με πλούσια δράση στο χώρο της ένοπλης βίας. Η ένθερμη υποστήριξή της προς το βασιλιά φαίνεται και από το ότι στο σήμα της υπάρχει το στέμμα. Συχνά επέβαλε ένα καθεστώς τρομοκρατίας σε περιοχές της Αθήνας και της επαρχίας και δολοφονούσε μέλη και οπαδούς του ΚΚΕ και του ΕΑΜ – ΕΛΑΣ (δηλαδή της μεγαλύτερης αντιστασιακής οργάνωσης). Είχε σημαντική συμμετοχή στις μάχες των Δεκεμβριανών του 1944 και στη Λευκή Τρομοκρατία κατά την μετά Βάρκιζα εποχή. Πήρε μέρος και σε εκλογικές αναμετρήσεις, σημειώνοντας παταγώδη αποτυχία.

Ποια ήταν η δομή της Χ ;

Η οργανωτική δομή και στελέχωση της Χ ακολουθούσαν τη λογική συγκρότησης στρατιωτικής μονάδας. Είχε αρχηγό, υπαρχηγό και επιτελάρχη. Επίσης, είχε τρία «Γραφεία Επιχειρήσεων».  Η οργάνωση έκανε εντατικές προσπάθειες για να συγκροτήσει πυρήνες σε διάφορες συνοικίες της Αθήνας. Το άτυπο «στρατηγείο» της Χ ήταν το Θησείο και συγκεκριμένα η οικία του Γρίβα.

Το επιτελείο του Γρίβα αποτελούσαν οι : 1) ταγματάρχης Ιωάννης Μπουσμπουρέλης, 2) ταγματάρχης Παντελής Πολύζος, 3) λοχαγός Χαράλαμπος Σταυρόπουλος, 4) υπολοχαγός Όμηρος Παπαδόπουλος, 5) λοχαγός Νικόλαος Κοντογιαννόπουλος. Για να λειτουργήσει καλύτερα η οργάνωση, αποφασίστηκε ότι η περιοχή δράσης της θα διαιρεθεί σε διάφορους τομείς. Έτσι, συγκροτήθηκαν οι τομείς Κυψέλης, Άνω και Κάτω Πατησίων, Ιπποκράτους, Κολωνακίου, Αμπελοκήπων, Παγκρατίου, Νέου Κόσμου, Καλλιθέας, Κουκακίου, Νέας Σμύρνης, Θησείου, Πλάκας, Μεταξουργείου, Πλατείας Βάθης, Πλατείας Αττικής, Αγίου Παντελεήμονα, Υμηττού, Βύρωνα, Καισαριανής, Πειραιά, Χαλανδρίου, Αγίας Παρασκευής, Ηρακλείου, Αμαρουσίου, Κηφισίας, Κορωπίου, Γραβιάς, Χαλκίδος, Κορίνθου και Αιγίου. Τα τμήματα αυτά είχαν επανδρωθεί μέχρι τα τέλη του 1942 με μεγάλη μυστικότητα.

Ο Όμηρος Παπαδόπουλος έγινε ο σύνδεσμος της Χ με άλλα άτομα και αντικομμουνιστικές οργανώσεις όπως π.χ. με τον Αλέξανδρο Παπάγο, με τον υποστράτηγο Κωνσταντίνο Βεντήρη (που ήταν αρχηγός της Ρ.Α.Ν.), με το Χρήστο Ζαλοκώστα (της οργάνωσης «Εθνική Δράση») κ.α.

Ποια ήταν η δράση της Χ την περίοδο της κατοχής ;

Η Χ έχει να επιδείξει ελάχιστες αντιστασιακές ενέργειες κατά την περίοδο της κατοχής και μικρής σημασίας.  Εναντίον των τμημάτων του στρατού κατοχής δεν έδωσε ούτε μια μάχη. Ο χίτης Όμηρος Παπαδόπουλος στο βιβλίο που έγραψε, αναφέρει απλά ότι το καλοκαίρι του 1944 μια ομάδα της Χ στο Κολωνάκι με επικεφαλής τον ανθυπολοχαγό Κοκώνη αποπειράθηκε να εισβάλει σε μια αποθήκη τωνSS και να αρπάξει τον υπάρχοντα οπλισμό. Ο λοχαγός Στέφανος Τούμπας βρήκε τον Όμηρο Παπαδόπουλο και τον ενημέρωσε ότι τα SSέπιασαν την ομάδα του Κοκώνη και εκείνη τη στιγμή αναζητούσαν και τον ίδιο. Κι ενώ περίμεναν τι θα γινόταν με την ανάκριση των συλληφθέντων, εμφανίστηκε μπροστά τους αναπάντεχα ο Κοκώνης. Γράφει ο Παπαδόπουλος τα εξής : «Αλλά να, την συζήτησί μας διακόπτει ο Ανθυπολοχαγός Κοκώνης όλο κέφι. Και σαν να μην είχε συμβή τίποτε, δίνει την αναφορά του προς μεγάλη χαρά και έκπληξή μας :

- Μας μπλοκάρανε τα σκυλιά και μου πήρανε τα παιδιά και τα όπλα. Ευτυχώς συνεννοήθηκα με τα παιδιά και παρ’όλο το ξύλο, που φάγανε, δεν είπαν λέξη, και αύριο θα είναι όλοι ελεύθεροι.

- Και τα όπλα ; Ρώτησε ο Γιώργος.

- Οι φίλοι, που μας έπιασαν, έκριναν σκόπιμο, επειδή φαίνεται είναι τα τελευταία τους, αντί να τα παραδώσουν μαζί με μας στους ανωτέρους τους να τα κρατήσουν για πούλημα. Βλέπετε και τα SSχάλασαν πια και από τον μικρότερο ως το μεγαλύτερο Γερμανό, ένα μονάχα σκοπό έχουν : να μαζέψουν χρυσές λίρες. »  .

Ο Παπαδόπουλος αναφέρει επίσης ότι μετά από τρεις μονάχα μέρες, όλοι οι συλληφθέντες χίτες αφέθηκαν ελεύθεροι από τους Γερμανούς.

Ένα άλλο περιστατικό που αναφέρει ο Όμηρος Παπαδόπουλος στο βιβλίο του και έχει και μια αστεία διάσταση, είναι μια εκπαιδευτική συγκέντρωση την άνοιξη του 1942 στο παλαιό αρχοντικό σπίτι του Αντώνη Σταθάτου, ο οποίος ήταν μέλος της οργάνωσης ΡΑΝ. Παρόντες ήταν ο συγγραφέας, ο Κωνσταντίνος Ραψομανίκης και 10 νεαρά μέλη της Χ, τα οποία δεν είχαν γνώσεις στο θέμα των όπλων. Σε ένα τραπέζι ήταν 3 περίστροφα. Αφού έγινε στους νεαρούς μια προφορική ενημέρωση σχετικά με τη χρήση των όπλων, συνέβη κάτι απρόοπτο. 

Ο Ηρακλής Παπαδάτος επιδεικνύοντας ένα περίστροφο ιταλικού τύπου, έβαλε το δάχτυλό του στη σκανδάλη πιστεύοντας ότι η θαλάμη του όπλου ήταν άδεια και τότε έγινε εκπυρσοκρότηση. Όλοι οι παρευρισκόμενοι αναστατώθηκαν. Η σφαίρα αφού τρύπησε το παντελόνι του ενός από αυτούς, χώθηκε στον τοίχο. Ο Γεώργιος Ζερβουδάκης προσπάθησε να εξαφανίσει κάθε ενοχοποιητικό στοιχείο και οι υπόλοιποι έτρεξαν να διαφύγουν από διάφορες εξόδους. 

Το καλοκαίρι του 1942 η Χ συνεργάστηκε με τον θρυλικό Ελληνοπολωνό Γεώργιο Ιβάνωφ για την ανατίναξη των καυσίμων στο αεροδρόμιο του Τατοϊου.

Το Μάρτιο του 1943 κάποια μέλη της Χ έγραψαν με μπλε μπογιά μερικά συνθήματα σε δρόμους και τοίχους σπιτιών της Αθήνας.

Η οργάνωση είχε ασύρματη επικοινωνία με το ΣΜΑ (Στρατηγείο Μέσης Ανατολής).Τον Απρίλιο του 1942 ο Ζαφείρης Βάλβης, πολιτικός σύμβουλος της Χ, πήγε στο Κάιρο για να συναντηθεί με τον Εμμανουήλ Τσουδερό και να του ζητήσει όπλα. Όμως, επέστρεψε άπρακτος στην Ελλάδα.

Ο Α. Χατζηαναστασίου στο βιβλίο του αναφέρει ένα περιστατικό αρπαγής όπλων από αποθήκη του ΕΑΜ – ΕΛΑΣ στην περιοχή του Βύρωνα χάρη σε ένα ύπουλο σχέδιο που κατέστρωσε ο χίτης Νίκος Παπαγεωργίου. Ο Παπαγεωργίου παρακάλεσε τον Γρίβα να ζητήσει από το Νίκο Μπουραντά, διοικητή του μηχανοκίνητου σώματος της ασφάλειας, να κάνει έφοδο σε σπίτι της Καισαριανής όπου βρίσκονταν πυρομαχικά της οργάνωσης Ο.Π.Λ.Α. (ένοπλη οργάνωση του ΚΚΕ), ταυτόχρονα με την έφοδο της Χ στην αποθήκη στο Βύρωνα. Έτσι οι άνδρες τους ΕΑΜ – ΕΛΑΣ θα αιφνιδιάζονταν και θα ήταν απασχολημένοι σε δύο διαφορετικά μέτωπα. 

Ο Μπουραντάς, φανατικός εχθρός του ΕΑΜ – ΕΛΑΣ και του ΚΚΕ, εκτέλεσε με μεγάλη προθυμία το σχέδιο που του πρότεινε ο Γρίβας, διευκολύνοντας έτσι το έργο της Χ. Έτσι, η ομάδα του Παπαγεωργίου μπόρεσε να αρπάξει από τη μυστική αποθήκη του ΕΑΜ – ΕΛΑΣ στο Βύρωνα περίπου 70 περίστροφα και 11 χειροβομβίδες.

Η οργάνωση συχνά χρησιμοποιούσε τις στενές σχέσεις που είχε με σημαντικά κομμάτια του κατοχικού κρατικού μηχανισμού (π.χ. χωροφυλακή και Ειδική Ασφάλεια) προς όφελός της. Επίσης, είχε αρμονική συνεργασία με αξιωματικούς της Αστυνομίας Πόλεων, οι οποίοι φρόντιζαν να διευκολύνουν το έργο της.

Ο Ιάσονας Χανδρινός σε δημοσίευμά του στο περιοδικό «Ιστορικά Θέματα» (τεύχος 112, Μάρτιος 2012) σημειώνει ότι : « […] ήταν κοινό μυστικό στην κατεχόμενη Ελλάδα πως οι χίτες αποτελούσαν τους καλύτερους συμμάχους και πληροφοριοδότες των ταγματασφαλιτών, κατά τη διάρκεια των συγκρούσεών τους με τους ‘‘αντάρτες πόλης’’ του ΕΛΑΣ στις συνοικίες της Αθήνας. Κάνοντας ένα βήμα παραπάνω, πολλά μέλη της οργάνωσης θα εγγραφούν στην αναδιοργανωμένη, διαβόητη Διεύθυνση Ειδικής Ασφάλειας (τον κλάδο της Χωροφυλακής που ασχολείτο αποκλειστικά με τη δίωξη κομμουνιστών ήδη από το Μεσοπόλεμο) ως ‘’χωροφύλακες άνευ θητείας’’, συμμετέχοντας είτε ως πληροφοριοδότες είτε ως οπλίτες είτε ως εκτελεστές στο ανθρωποκυνηγητό που είχαν εξαπολύσει οι γερμανικές και ελληνικές αρχές κατοχής εναντίον των αντιστασιακών του ΕΑΜ στην Αθήνα και τον Πειραιά.» .

Οι σκοτεινές σελίδες της ιστορίας της Χ

Ο Βρετανός Κρις Γουντχάουζ, αρχηγός της Συμμαχικής Αποστολής στην κατεχόμενη Ελλάδα, είχε πολλές γνώσεις πάνω σε θέματα ελληνικών ένοπλων οργανώσεων, λόγω της θέσης που κατείχε. Ας δούμε λοιπόν, τι αναφέρει σχετικά με την Χ  στο βιβλίο που είχε γράψει : «το σώμα αυτό [δηλαδή η οργάνωση Χ] που αργότερον έγινε γνωστόν ως το όργανον αμέσου δράσεως της βασιλικής δεξιάς υπό την αρχηγίαν του συνταγματάρχου Γρίβα, ισχυρίσθη ότι υπήρξε κίνημα αντιστάσεως κατά την κατοχήν. Εάν ο ισχυρισμός αυτός είναι αληθής, η Χ θα εταξεινομείτο ως η μόνη οργάνωσις της Δεξιάς που έδρα τότε εν Αθήναις, εις την πραγματικότητα όμως ήτο άγνωστος μέχρι ολίγου προ της αποχωρήσεως των Γερμανών. Αλλά και τότε ακόμη το όνομά της δεν εσήμαινε τίποτε σχετιζόμενον με την αντίστασιν. Μόνον κατά τα αμέσως μετά τον πόλεμο έτη, απέκτησε τη σημασία μιας Κου Κλουξ Κλαν».

Η μεγάλη αντιπαλότητα μεταξύ της Χ και της ΟΠΛΑ

Το Νοέμβριο του 1943 έκανε την εμφάνισή της μια μεγάλη αντιπαλότητα. Δύο θανάσιμοι εχθροί, η Χ και η ΟΠΛΑ βρέθηκαν σε ένοπλη διαμάχη, η οποία είχε και χαρακτηριστικά μιας ιδεολογικοπολιτικής αναμέτρησης. Οι ανοιχτοί πολιτικοί λογαριασμοί μεταξύ των δύο οργανώσεων έδωσαν τη θέση τους στα όπλα. Το αποτέλεσμα ήταν ένας μεγάλος αριθμός νεκρών.

Η Ο.Π.Λ.Α. (Οργάνωση Περιφρούρησης Λαϊκού Αγώνα) ήταν μια ένοπλη μυστική οργάνωση του ΚΚΕ που ιδρύθηκε στα χρόνια της κατοχής και που επεδίωκε να παίξει το ρόλο του λαϊκού τιμωρού και του εκδικητή. Λίγο καιρό αργότερα η ΟΠΛΑ εκτέλεσε τον Ηλία Ρογκάκο, δραστήριο μέλος της Χ (1 Δεκεμβρίου 1943). Ο πόλεμος μεταξύ των δύο οργανώσεων πήρε μεγάλες διαστάσεις και βάφτηκε με άφθονο αίμα.

Τα Δεκεμβριανά του 1944

Όπως φάνηκε και από τα παραπάνω, η Χ κατά την κατοχή δεν είχε στο ενεργητικό της ούτε μια μάχη εναντίον των Γερμανών, των Ιταλών ή των Ταγμάτων Ασφαλείας. Φαίνεται ότι η οργάνωση κυριολεκτικά ζούσε και ανέπνεε για την περίοδο της μετακατοχικής Ελλάδας. Για τη χρονική στιγμή κατά την οποία, στην ελεύθερη πλέον Ελλάδα, θα γινόταν μια εμφύλια σύρραξη. Από τη μια πλευρά η αντιστασιακή οργάνωση ΕΑΜ – ΕΛΑΣ και η αριστερή παράταξη και από την άλλη η κυβέρνηση του Καϊρου, οι Έλληνες δωσίλογοι πολιτικοί, ο βασιλιάς, οι ταγματασφαλίτες (γερμανοτσολιάδες), οι χωροφύλακες, η Χ, η ΡΑΝ και άλλες ένοπλες ομάδες που μισούσαν το ΕΑΜ – ΕΛΑΣ.

Αυτή η στιγμή δεν άργησε να έρθει. Ήταν τα Δεκεμβριανά του 1944 ή αλλιώς η μάχη της Αθήνας. Τότε ήταν η πρώτη φορά που η Χ έκανε αισθητή την παρουσία της. Το Σεπτέμβριο του 1944 η κυβέρνηση του Καϊρου διόρισε το Σπηλιωτόπουλο (ηγετικό στέλεχος της ΡΑΝ) Στρατιωτικό Διοικητή Αττικής. Τότε η Χ έσπευσε γρήγορα να τεθεί υπό της διαταγές του Σπηλιωτόπουλου. Έλαβε την εντολή σχηματισμού του 1^ου Συντάγματος Πεζικού και την εντολή να πάει στην περιοχή των Μεσογείων και να παραλάβει οπλισμό που προοριζόταν για την αστυνομία και τη χωροφυλακή.

Η Χ πήρε μέρος σε διάφορες μάχες στην περιοχή του Θησείου και στο Σύνταγμα Χωροφυλακής Μακρυγιάννη, πολεμώντας με προθυμία στο πλευρό των Άγγλων, των χωροφυλάκων και διαφόρων πρώην ταγματασφαλιτών εναντίον των ανταρτών της αντιστασιακής οργάνωσης ΕΑΜ – ΕΛΑΣ.

Στις 4 Δεκεμβρίου 1944, ο ΕΛΑΣ αποφάσισε να κλείσει τους ανοιχτούς λογαριασμούς του με τους «νεροχίτες» (ή μοναρχοφασίστες), όπως αποκαλούσε τα μέλη της Χ. Περίπου 500 αντάρτες από τα Τάγματα του ΕΛΑΣ Καλλιθέας και Ταύρου επιτέθηκαν το πρωί και κατέλαβαν το λόφο της Πνύκας. Μέχρι το μεσημέρι είχαν καταλάβει τα φυλάκια της Χ στην οδό Αιγινήτου και του Αστεροσκοπείου. Οι χίτες υπερασπιστές των δύο φυλακίων στην οδό Αποστόλου Παύλου δέχτηκαν καταιγιστικά πυρά και αναγκάστηκαν τελικά να υποχωρήσουν στο κτίριο του Θ’ Αστυνομικού Τμήματος, το οποίο κάλυπτε ένα βρετανικό άρμα.

Σχετικά με τη Δεκεμβριανή σύγκρουση, ο συγγραφέας David Closeαναφέρει ότι : «Το αποτέλεσμα της μάχης των Δεκεμβριανών του 1944 κρίθηκε τελικά από την τεράστια υπεροχή σε άντρες και πολεμικό υλικό των βρετανικών και των ελληνικών κυβερνητικών δυνάμεων. Είκοσι δύο τάγματα Εθνοφυλακής ήταν διαθέσιμα στις 29 του μήνα, και κάθε τριάντα έξι ώρες σχηματιζόταν κι ένα καινούριο τάγμα. 

Οι ενισχύσεις που είχαν λάβει οι Βρετανοί μέχρι τις 25 Δεκεμβρίου 1944, περιλάμβαναν δυο ολόκληρες μεραρχίες, μια ταξιαρχία και αρκετά τάγματα. Πολεμικά αεροπλάνα, πολεμικά πλοία και τανκς -ο ΕΛΑΣ δεν διέθετε τίποτα από αυτά- χρησιμοποιήθηκαν εντατικά. Ως τις 18 Ιανουαρίου [1945], είχαν φτάσει συνολικά στην Ελλάδα 75.000 περίπου Άγγλοι.» και προσθέτει :  «Κι από τις 18 Δεκεμβρίου [1944] ήδη, οι Άγγλοι είχαν μια άνετη υπεροχή στην πρωτεύουσα κι ήταν σε θέση να περάσουν στην αντεπίθεση. Κατά τον υπόλοιπο μήνα, ο ΕΛΑΣ προέβαλε σκληρή αλλά καταδικασμένη αντίσταση σε διάφορα μέρη της Αθήνας και του Πειραιά. » .

Το παρακράτος της «Χ» μετά τη Βάρκιζα

Αμέσως μετά την υπογραφή της συμφωνίας της Βάρκιζας (1945), η ακροδεξιά οργάνωση Χ φρόντισε να δείξει προς τα έξω ότι «σταματάει» την ένοπλη δράση της. Στην πραγματικότητα αυτό ήταν απλώς μια έντεχνη προσπάθεια με σκοπό να ρίξει στάχτη στα μάτια του κόσμου. Φόρεσε τον πολιτικό μανδύα (δηλαδή μετατράπηκε σε πολιτικό κόμμα) και παράλληλα έκρυψε σε διάφορα σημεία τα όπλα και τα πυρομαχικά της, έτοιμοι για να ξαναρχίσει (ακόμα περισσότερο απροκάλυπτα) τις δολοφονίες διαφόρων αντιστασιακών του ΕΑΜ –ΕΛΑΣ και διαφόρων στελεχών και οπαδών της αριστεράς. Λειτούργησε ως παρακρατική συμμορία, δρώντας ανεξέλεγκτα και χωρίς να λογοδοτεί σε κανέναν. Αξίζει να αναφέρουμε ότι διάφοροι χίτες συνήθιζαν να αρπάζουν περιουσιακά στοιχεία δολοφονημένων κομμουνιστών.

Μετά τη Βάρκιζα, τα μέλη της Χ επάνδρωσαν το 143^ο Τάγμα Εθνοφυλακής.

Ο ίδιος ο φανατικός οπαδός και στενός συνεργάτης του Γρίβα  Σπύρος Παπαγεωργίου ομολογεί (χωρίς κανένα ίχνος ντροπής) στο βιβλίο που έγραψε ότι η Χ στη μετά Βάρκιζα εποχή, όχι μόνο δεν παρέδωσε τον οπλισμό της, αλλά τον έκρυψε για να τον χρησιμοποιήσει κατά των πολιτικών της αντιπάλων. Συγκεκριμένα, αναφέρει τα εξής : «Γι’ αυτό και τυπικώς μόνον αυτοδιελύθη [η οργάνωση Χ]. Στην πραγματικότητα συνέχισε να οργανώνεται και να διατηρεί συμπαγείς τις δυνάμεις της. Βεβαίως οι χίτες έδωσαν πολιτική τροπή και έκφραση στον αγώνα τους, αλλά συνέχισαν να διατηρούν τη στρατιωτική δομή τους. Λόγοι προνοητικότητας τους έκαμαν να μην παραδώσουν τον οπλισμό τους, αλλά να τον φυλάξουν για κάθε ενδεχόμενο.» !

Επίσης, παραδέχεται στο βιβλίο του ότι «Κατά τα πρώτα μετακατοχικά χρόνια οι χίτες των Αθηνών στην πλειοψηφία τους οπλοφορούσαν».

Μερικά χρόνια αργότερα, διάφορα μέλη της Χ πήραν μέρος στον Εμφύλιο Πόλεμο (1946 - 1949). Την περίοδο 1945 – 1948, οι ένοπλες ομάδες της Χ και της ΕΑΟΚ (η οποία ιδρύθηκε το 1946 από τον Ταγματασφαλίτη Πάνο Κατσαρέα) πραγματοποίησαν δολοφονίες ακόμα και ανηλίκων παιδιών , καθώς και γυναικών στην Πελοπόννησο. Μιλάμε για πολυάριθμες κτηνωδίες, οι οποίες έμειναν στην ιστορία.

[ Θα θέλαμε να σημειώσουμε ότι ο συγγραφέας Σπύρος Παπαγεωργίου υπήρξε μέλος της οργάνωσης ΕΟΚΑ Β’. Ήταν συνεργάτης του Γρίβα για πολλά χρόνια. Συνεργάτες του Γρίβα μέχρι το 1974 ήταν και τα αδέλφια Κ. Ευσταθόπουλος και Μιχ. Ευσταθόπουλος ] .

Η κατάθεση του Κώστα Πολύζου στο Ειδικό Δικαστήριο Δωσιλόγων

Μετά την απελευθέρωση της Ελλάδας, δημιουργήθηκαν Ειδικά Δικαστήρια Δωσιλόγων. Σε ένα από αυτά παρέστη και ο Κώστας Πολύζος, μέλος της Χ, για να καταθέσει ως μάρτυρας. Παραθέτουμε παρακάτω απόσπασμα ενός αποκαλυπτικού διαλόγου.

ΣΥΝΕΔΡΟΣ: Πως οι Γερμανοί τους απέλυσαν [τους συλληφθέντες χίτες] από το κρατητήριο, αφού είχαν όπλα; Γιατί οι Γερμανοί καταδίκαζαν σε θάνατο όσους οπλοφορούσαν.

ΠΟΛΥΖΟΣ: Μα ήξεραν ότι ήταν εθνικιστές. Και εμάς τους εθνικόφρονας δεν μας πείραζαν οι Γερμανοί.

ΣΥΝΕΔΡΟΣ: Μπορείτε να μας πείτε ποιες εθνικές ή πατριωτικές πράξεις εκτέλεσαν τα μέλη της οργάνωσης σας την περίοδο της κατοχής;

ΠΟΛΥΖΟΣ: Πολλές, αλλά δεν έχω τα στοιχεία μαζί μου.

ΣΥΝΕΔΡΟΣ: Οι Γερμανοί εκτέλεσαν ποτέ κανέναν δικό σας;

ΠΟΛΥΖΟΣ: Ναι. Σκότωσαν έναν δικό μας στο Κολωνάκι τον Οκτώβριο. Δεν ενθυμούμαι όμως το όνομά του.

ΠΟΛΙΤΙΚΗ  ΑΓΩΓΗ: Είχε η οργάνωσή σας συνεργασία με την Ειδική Ασφάλεια;

ΠΟΛΥΖΟΣ: Ναι

ΠΟΛΙΤΙΚΗ  ΑΓΩΓΗ: Την συνεργασία την γνώριζαν οι Γερμανοί;

ΠΟΛΥΖΟΣ: Οχι, γιατί θα μας συλλαμβάνανε και εμάς και αυτούς.

ΠΟΛΙΤΙΚΗ  ΑΓΩΓΗ: Και όμως κ. μάρτυς υπάρχει έγγραφο της Ειδικής Ασφάλειας της 24/4/1944 υπ. Αριθμόν 4/83 που αποδεικνύει πως την συνεργασία σας με την Ειδική όπως και την ύπαρξη αυτού του εγγράφου την γνώριζαν οι Γερμανοί. Πως εξηγείται αυτό; 

Η συμμετοχή της Χ σε εκλογές και η παταγώδης αποτυχία της

Ο Γρίβας αφού πρώτα κατηγόρησε τους πολιτικούς ως «αδίστακτους καρπωτές των αγώνων των πραγματικών αγωνιστών», στη συνέχεια αποφάσισε να πάρει και αυτός μέρος στην πολιτική σκηνή της Ελλάδα, φτιάχνοντας το δικό του κόμμα, δηλαδή αυτό της Χ με τον τίτλο «Εθνικό Κόμμα Χιτών», για να ικανοποιήσει τις δικές του πολιτικές φιλοδοξίες. Αξίζει να αναφέρουμε ότι ο χίτης Όμηρος Παπαδόπουλος είχε πει ότι ο Γρίβας είχε δεχθεί πρόταση να πολιτευτεί με το Λαϊκό Κόμμα στις εκλογές του 1946. Αποδέχθηκε την συγκεκριμένη πρόταση, αλλά η ηγεσία του Λαϊκού Κόμματος, λίγες μέρες αργότερα μετάνιωσε και ακύρωσε τη συμφωνία.

Το 1946 το Κόμμα των Χιτών, ενόψει του προγραμματισμένου δημοψηφίσματος για το πολιτειακό ζήτημα, κυκλοφόρησε μια φιλοβασιλική προκήρυξη, η οποία έκλεινε με τη φράση «Όλοι για την επάνοδον του βασιλιά μας». Από την πλευρά τους, οι χίτες, έκαναν ό,τι ήταν δυνατόν για την επάνοδο του Γεωργίου Β’ στο θρόνο. Άσκησαν εκτεταμένη βία και τρομοκρατία εις βάρος διαφόρων αντιβασιλικών ψηφοφόρων με σκοπό να νοθεύσουν το αποτέλεσμα της κάλπης.

Παραθέτουμε τα αποτελέσματα του Κόμματος των Χιτών στις βουλευτικές εκλογές.

Εκλογές Μαρτίου 1946 : πήρε 1.848 ψήφους, δηλαδή ποσοστό 0,17 %

Εκλογές Μαρτίου 1950 : πήρε 14.256 ψήφους, δηλαδή ποσοστό 0,84 %

Κατά συνέπεια δεν μπόρεσε να εκλέξει ούτε ένα βουλευτή.

Η εγκληματική δράση του συμμορίτη Μαγγανά, φανατικού οπαδού της «Χ»

Τον Ιανουάριο του 1946, ένας αυτοαποκαλούμενος χίτης με το όνομα Βαγγέλης Μαγγανάς, μάζεψε την ένοπλη (παρακρατική) συμμορία του και κατέλαβε την πόλη της Καλαμάτας, καταλύοντας τις αρχές, ποδοπατώντας κάθε έννοια νομιμότητας και ελευθερώνοντας 32 φυλακισμένους δεξιούς (οι οποίοι εμπλέκονταν στη δολοφονική επίθεση με περίστροφα και χειροβομβίδες εναντίον καφενείου αριστερών, με αποτέλεσμα 2 νεκρούς και 4 τραυματίες). Ο αιμοσταγής συμμορίτης Μαγγανάς όμως, δεν περιορίστηκε μόνο σε αυτές τις παρανομίες.  Προχώρησε και στην απελευθέρωση περίπου 15 δοσιλόγων (δηλαδή Ελλήνων που συνεργάστηκαν με τους γερμανούς κατακτητές) από τα κρατητήρια αστυνομικού τμήματος και μετά αποπειράθηκε να αφαιρέσει (χωρίς αποτυχία) από τα ανακριτικά γραφεία τις δικογραφίες των δωσιλόγων.

Επίσης, κατέστρεψε ένα τυπογραφείο αριστερών εντύπων και μετά συνέλαβε περίπου 100 άοπλους αριστερούς πολίτες. Κατέφυγε στα γύρω βουνά μαζί με τους άνδρες της συμμορίας του και εκτέλεσε 14 αριστερούς. Ανάμεσα στους εκτελεσθέντες ήταν και ο Θ. Κορμάς, δικηγόρος και μέλος του ΕΑΜ.

Τα αποσπάσματα της χωροφυλακής που στάλθηκαν στην Καλαμάτα για την καταδίωξη της συμμορίας του Μαγγανά, όχι απλά δεν την καταδίωξαν, αλλά έστησαν διασκέδαση μαζί της. Έψησαν μάλιστα και έναν αμνό και χόρεψαν με τους ακροδεξιούς συμμορίτες. Οι σχέσεις συνεργασίας του στρατού και της χωροφυλακής με τις παρακρατικές συμμορίες των «χιτών» αποτελούσαν καθημερινό φαινόμενο.      [Οι περισσότερες από τις ένοπλες ακροδεξιές συμμορίες απορροφήθηκαν από επίσημες δυνάμεις του κράτους, ιδίως από τις δυνάμεις τοπικής εθνοφυλακής (γνωστές στην αρχή ως ΜΑΥ ή ΜΑΔ και στη συνέχεια ως ΜΕΑ ή ΤΕΑ) που ιδρύθηκαν από το στρατό σε συνεργασία με το υπουργείο Εσωτερικών, από τον Οκτώβριο του 1946.] .

Αξίζει να κάνουμε κάποιες διευκρινήσεις : 1) ο ένοπλος συμμορίτης Μαγγανάς, κατά τη διάρκεια της κατοχής είχε ενταχθεί στα Τάγματα Ασφαλείας, δηλαδή ήταν ένας από τους Έλληνες που εξοπλίστηκαν από τους Γερμανούς κατακτητές και συνεργάστηκαν μαζί τους. 2) ο Μαγγανάς δεν υπήρξε μέλος της Χ. Υπήρξε φανατικός οπαδός της Χ και αυτοχαρακτηριζόταν χίτης. Ο Γρίβας φοβούμενος το πολιτικό κόστος και την αρνητική δημοσιότητα, φρόντισε να κρατήσει κάποιες αποστάσεις από τη δράση του Μαγγανά. Όμως, η ιστορική αλήθεια είναι ότι ολόκληρη η οργάνωση Χ υποστήριξε και ηθικά και έμπρακτα τον Μαγγανά. Ο ίδιος ο Σπύρος Παπαγεωργίου που ήταν συνεργάτης του Γρίβα, παραδέχεται στο βιβλίο του ότι : «Η αλήθεια, ακόμη, είναι ότι παρά το γεγονός ότι η Χ διαχώρισε τη θέση της από τη δράση του Μαγγανά, του είχε παράσχει πολιτική και νομική στήριξη. » ! Άλλωστε, ένας από τους συνηγόρους υπεράσπισης του Μαγγανά ήταν ο χίτης Δ. Κοσμόπουλος. Επίσης, ο Παπαγεωργίου δεν κρύβει τον μεγάλο θαυμασμό του προς το συμμορίτη εγκληματία Μαγγανά, παραθέτοντας μια εικόνα του στη σελίδα 513 του βιβλίου του και γράφοντας ως λεζάντα «Ο θρυλικός χίτης Βαγγέλης Μαγγανάς» (!)

Μετά τα αιματηρά γεγονότα της Καλαμάτας, ο παρακρατικός συμμορίτης Μαγγανάς συνέχισε απτόητος την εγκληματική του δράση. Στις 18-3-1946 σκότωσε ένα άτομο και τραυμάτισε άλλα τρία, τον Απρίλιο σκότωσε ένα άτομο και τραυμάτισε άλλο ένα, ενώ στις 17-5-1946 εκτέλεσε 3 άτομα που ήταν αντάρτες.

Η ΛΕΥΚΗ ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΟΥ 1945-1946 ΚΑΙ ΤΟ ΠΑΡΑΚΡΑΤΟΣ ΤΗΣ «Χ»

Σχετικά με τη λευκή τρομοκρατία του 1945 – 1946 και το ακροδεξιό παρακράτος ο συγγραφέας Σόλων Γρηγοριάδης αναφέρει : «Δεν είναι καθόλου λοιπόν παράδοξο ότι, υπό τις συνθήκες αυτές, στην ύπαιθρο δέσποζε η παρακρατική εξουσία, η οποία καμιά φορά μάλιστα έσπευδε να ανακηρύξει την Ελλάδα βασίλειο.» . Στη συνέχεια παραθέτει ένα αποκαλυπτικό έγγραφο της Χ, του έτους 1945 (δηλαδή ένα χρόνο πριν το δημοψήφισμα), που δείχνει ότι η οργάνωση επέβαλε όποιες απαγορεύσεις ήθελε στους πολίτες αντίπαλης ιδεολογίας. Το έγγραφο είναι το ακόλουθο.

« Βασίλειον της Ελλάδος

Εθνική Πολιτική Οργάνωσις Χ

Πελλάνας (Λακωνίας)

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΙΣ

Ανακοινούμεν ότι απαγορεύεται η κυκλοφορία των ατόμων των ανηκόντων εις το κομμουνιστικόν κόμμα πέραν της 7^ης εσπερινής και μέχρι της 6^ης πρωϊνής. Επίσης απαγορεύεται η μετακίνησις παντός κομμουνιστού ανδρός ή γυναικός άνευ αδείας της Χ. Πας συλλαμβανόμενος άνευ αδείας, θα οδηγείται εις την αρμοδίαν αρχήν.

Εν Πελλάνα τη 20-10-1945

Ο Τμηματάρχης

Γ. Παπαζήσης  » .

Θα πρέπει να αναφέρουμε ότι μέλη της Χ πρωτοστατούσαν σε συλλήψεις αριστερών και αντιστασιακών του ΕΑΜ –ΕΛΑΣ, εκτελέσεις, βιασμούς και βασανιστήρια. Επίσης, μέσα στις δραστηριότητές τους περιλαμβανόταν και η επίθεση σε κτίρια αριστερών, τυπογραφεία του εαμικού χώρου κτλ και η πρόκληση υλικών ζημιών.

Η ΛΕΥΚΗ ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΑ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΝ DAVID CLOSE

Σχετικά με την κατάσταση που επικρατούσε στη μεταβαρκιζιανή περίοδο, ο συγγραφέας David Close σημειώνει τα εξής :

« Τον καιρό της Βάρκιζας, στην Εθνοφυλακή υπηρετούσαν κυρίως εθελοντές που είχαν στρατολογηθεί για να πολεμήσουν τον ΕΛΑΣ στα Δεκεμβριανά, κι ανάμεσά τους βρίσκονταν Χίτες και πρώην Ταγματασφαλίτες. Στη συνέχεια, ο αριθμός τους αυξήθηκε από εφέδρους παλαιότερων σειρών που τους καλούσαν ο στρατός κι η αστυνομία, και φρόντιζαν να απορρίπτονται οι αριστεροί και να παίρνονται οι σίγουροι αντικομμουνιστές. 

Τα «Αθηναϊκά Τάγματα» της Εθνοφυλακής ακολουθούσαν τα αγγλικά στρατεύματα στις επαρχίες, όπου συγκροτούσαν καινούρια τάγματα. Ως τον Μάιο, η Εθνοφυλακή είχε εγκατασταθεί σ' όλες τις περιοχές, και σύντομα έφτασε τους 60.000 άντρες. Οι περισσότεροι δρούσαν στις δικές τους περιοχές και εκμεταλλεύονταν τη θέση τους για να συνεχίσουν παλιές βεντέτες, κυρίως ενάντια σε Εαμίτες των οποίων λεηλατούσαν τα γραφεία και τα τυπογραφεία.

Με αυτούς τους τρόπους, το συνολικό μέγεθος της χωροφυλακής διογκώθηκε σαν μανιτάρι μέσα σ' ένα χρόνο από τη Βάρκιζα, κι έφτασε τις 23.000 άντρες, ενώ και η δύναμη της Αστυνομίας Πόλεων που δρούσε κυρίως στην Αθήνα και τον Πειραιά, αυξήθηκε από 4.500 (όσο περίπου ήταν και πριν από τον πόλεμο), σε 6.500. 

Μετά τη Βάρκιζα, η αστυνομία απέκτησε την τάση να φέρεται κτηνωδώς απέναντι στο ΕΑΜ και γενικά να δικαιολογεί ή ακόμα να συμμετέχει στις βίαιες ενέργειες συμμοριών ή των Εθνοφυλάκων. Τον κύριο ρόλο στην καταδίωξη της Αριστεράς ανέλαβαν συμμορίες ατάκτων που κατέφυγαν σε αντεκδικήσεις και εκβιασμούς, και πολιτικές οργανώσεις όπως η «Χ».   

Σε μερικές περιοχές, όπως η Κρήτη, η νότια Πελοπόννησος και η Θεσσαλία, οι αντικομμουνιστικές συμμορίες ήταν περισσότερες από τις επίσημες δυνάμεις ασφαλείας μέχρι το τέλος του 1946 ή και αργότερα ακόμα.  […] Οι επίσημες δυνάμεις ασφαλείας βοηθούσαν τις δεύτερες [δηλαδή τις παρακρατικές συμμορίες] διανέμοντάς τους όπλα σε μεγάλες ποσότητες (15.000 μέχρι τον Σεπτέμβριο του 1946 σύμφωνα με αγγλικούς υπολογισμούς), από τις κρυψώνες όπλων του ΕΛΑΣ που ανακαλύπτονταν. 

Κι όπως στο μεταξύ οι επίσημες δυνάμεις εξοπλίζονταν από τους Άγγλους, τα όπλα ήταν ένα από τα ελάχιστα αγαθά που βρίσκονταν σε αφθονία στην Ελλάδα. Οι συμμορίες διατηρούσαν συνήθως φιλικές σχέσεις με τις επίσημες δυνάμεις, κι ανάμεσά τους γινόταν συνεχής ανταλλαγή μελών. 

Μερικοί συμμορίτες όπως οι Κατσαρέας, Ζάρας και Αντόν Τσαούς ήταν παλιοί αξιωματικοί του στρατού ή της αστυνομίας, ενώ άλλοι πήραν αργότερα στρατιωτικούς βαθμούς. Στην Ήπειρο, την Εθνοφυλακή αποτελούσαν αποκλειστικώς μέλη του ΕΔΕΣ. Και στην Πελοπόννησο, πολλοί συμμορίτες κατατάχθηκαν στην Εθνοφυλακή κι αργότερα στη χωροφυλακή ή τις MAY, σαν έφεδροι του στρατού που ήταν. Ακόμα και στην περίοδο των κεντρώων κυβερνήσεων και κάτω από τη βρετανική καθοδήγηση, στα 1945-6, οι αρχές ελάχιστες προσπάθειες κατέβαλαν για να υποτάξουν τις συμμορίες.» .

Σχετικά με την οργάνωση Χ, ο David Close αναφέρει τα εξής : «Μετά τη Βάρκιζα, πολλές οργανώσεις και συμμορίες ενθαρρύνονταν από πράκτορες της «Χ» να συνάψουν σχέσεις με τη δική τους οργάνωση. Η «Χ» στρατολογούσε επίσης άφθονα μέλη από τις επίσημες δυνάμεις ασφαλείας. Τον Σεπτέμβριο, λόγου χάρη, αναφέρθηκε ότι ανήκαν στην «Χ» 500 χωροφύλακες της Θεσσαλονίκης, που φρουρούσαν για λογαριασμό της μεγάλες ποσότητες όπλων. 

Ο Γρίβας, ο αρχηγός της «Χ», συνεργαζόταν στενά με τον Κωνσταντίνο Βεντήρη ο οποίος, σύμφωνα με την αμερικανική πρεσβεία, ήταν αρχηγός του «εσωτερικού μυστικού κύκλου» του Γενικού Επιτελείου. Ο Γρίβας συνεργαζόταν, επίσης, ως ένα βαθμό, με ηγέτες του Λαϊκού Κόμματος, που εξελισσόταν στο ισχυρότερο κόμμα μεταξύ των επαγγελματιών πολιτικών.

 Έτσι, η « Χ» συνδεόταν μ ε όλους τους κλάδους της Δεξιάς, και μπορεί να συντόνιζε τις δραστηριότητές τους. Αμερικανοί παρατηρητές, για παράδειγμα, πίστευαν ότι έδινε συστηματικό χαρακτήρα, σε ορισμένες περιοχές, στους διωγμούς που εξαπέλυαν η αστυνομία και η Εθνοφρουρά. » .

Πηγή